شبکه های کمپیوتری

محمد ظاهر — Thu, 25 Jun 2009 19:26:32 GMT

Computer Networks

تعریف شبکه

اشیاء با هم وصل شده را شبکه (Network) گویند. سیستم کمپیوتر یک شبکه است که در آن تمام پرزه جات کمپیوتر مانند پراسسر، حافظه اصلی (RAM) ، دیسک سخت (Hard Disk)، مانیتور (Monitor) ، صفحه کلید (Keyboard) و غیره از طریق بورد اصلی (Main-board) با هم وصل اند. سیستم آب شهری، سیستم سرکهای شهر و سیستم دماغی و سیستم خون در بدن ما نیز مثال های شبکه است.

شبکه کمپیوتری (Computer Network) چه است؟

کمپیوترهای که با هم وصل گردیده اند شبکه کمپیوتری را تشکیل میدهند. یا به عبارت دیگر هر گاه دو یا چند کمپیوتر را باهم وصل کنیم، یک شبکه کمپیوتری تشکیل میشود. کمپیوتر های که در یک اطاق باهم وصل گردیده اند یک شبکه کمپیوتری را تشکیل میدهد. کمپیوتر های که در یک تعمیر، یا یک محوطه مانند یک پوهنتون باهم وصل گردیده اند نیز یک شبکه کمپیوتری را تشکیل میدهد. کمپیوتر های که در یک شهر ویا یک کشور توسط وسائل مختلف باهم وصل گردیده اند نیز یک شبکه کمپیوتری را تشکیل میدهد. بلآخره انترنت یک شبکه جهانی و شبکه بزرگ کمپیوتری است.

هدف شبکه کمپیوتری:

چرا کمپیوتر هارا باهم وصل مینمائیم ؟ یا چرا شبکه کمپیوتری را میسازیم ؟

هدف اساسی از ساختن شبکه کمپیوتری شریک ساختن (Sharing) است. کمپیوتر های که باهم وصل گردیده اند میتوانند موارد ذیل را باهم شریک سازند:

· معلومات

· منابع سیستم

· شریک ساختن و ارتباط دادن مردم

اگر شما به سیستم کمپیوتر بیبینید در آن سه چیز مختلف را مشاهده کرده میتوانید:

· معلومات (Information)

· پرزه جات و وسائل یا منابع سیستم (Hardware)

· مردم (People)

توسط شبکه کمپیوتر معلومات که در یک کمپیوتر است آنرا در کمپیوتر دیگر مشاهده کرده میتوانیم. منابع یک کمپیوتر ( از قبیل دیسک سخت (Hard disk)، CD-Drive، ماشین چاپ وغیره ) توسط کمپیوتر دیگر استفاده کرده میتوانیم. مردم میتوانند به کمک شبکه کمپیوتری با هم ملاقات نموده و افکار خود را شریک نمایند.

به این ترتیب توسط شبکه کمپیوتری میتوانیم از ذخیره نمودن چندین کاپی معلومات جلوگیری نموده وبه عوض این که برای هر کمپیوتر ماشین چاپ، و یا CD-Drive جداگانه داشته باشیم، میتوانیم از یک ماشین چاپ و یا CD-Drive برای چندین کمپیوتر استفاده نمائیم . ومردم میتواند بدون اینکه به محل ملاقات برود از خانه یا دفتر خود با دیگران ملاقات نموده و افکار خودرا با هم شریک نمایند.

انواع شبکه (Networks Types)

به صورت عمومی شبکه های کمپیوتری را به سه نوع ذیل تقسیم کرده میتوانیم :

1- شبکه محلی یا LAN (Local Area Network)

2- شبکه شهری یا MAN (Metropolitan Area Network)

3- شبکه وسیع WAN (Wide Area Network)

شبکه محلی یا LAN

این نوع شبکه ساحه محدود جغرافیائی را احتوا میکند. مانند یک اطاق، یک تعمیر ویا یک محوطه (Campus) مانند محوطه پوهنتون کابل.

شبکه شهری یا MAN

این نوع شبکه ساحه یک شهررا احتوا میکند. از این نوع شبکه ها معمولا یک ارگان مانند بانک جهت وصل کردن دفتر های فرعی خود استفاده میکند.

شبکه وسیع یا WAN

شبکه که دو یا چند شهریا یک یا چند کشور یاقاره ویا قاره هارا باهم وصل میکند بنام WAN یادمیشود. نهایت WAN عبارت از انترنت (Internet) ا ست .

نوت : علا وه بر سه نوع فوق ا لذ کر شبکه های خاص ذ یل نیز قابل ذکر میبا شند:

شبکه نا حیه ذ خیره یا SAN (Storage Area Network)

شبکه خاص که سرور هارا به وسایل ذخیره اطلا عات ا ر تبا ط می دهد. این نوع شبکه به سروس دهنده گان امکان میدهد تا به شکل سریع به وسایل ذخیره اطلا عات دسترسی پیدا نموده واطلا عات مورد نظر را آماده سازد.

شبکه خصوصی مجازی یا VPN (Virtual Private Network)

مجموعه از چند شبکه که به روی شبکه عمومی مانند انتر نت با استفاده از تکنا لوژی رمز گزاری با هم ارتباط بر قرار میکنند.

شبکه داخلی یا اینتر ا نت (Intranet)

شبکه است که جهت پروسس اطلا عات در یک شرکت دیزاین میگردد. هدف اینوع شبکه توزیع اسنا د و پروگرام ها ودسترسی به منابع سیستم میباشد .

در این نوع شبکه پروگرامهای مربوط به انترنت مانند صفهات وب، پست ا لکترو نیکی و غیره تنها برای استفاده کننده گان داخل شرکت قابل دسترسی میباشد. اشخاص و شرکت های خارج از کمپنی نمی توانند بدون پاسورد به معلومات و منابع سیستم دسترسی پیدا نماید.

شبکه خارجی یا شبکه (Extranet)

شبکه است که جهت تسهیل ارتباط میان یک شبکه داخلی واطراف خارج شبکه استفاده میشود. اینوع شبکه به مشتریان و تامین کننده گان امکان میدهد تابه سهولت وسرعت به منابع یک شبکه داخلی دسترسی پیدا نماید.

اجزای ارتباط با شبکه و انترنت

در ارتباطات شبکه و انترنت سه طرف شامل میباشد. هر کدام از سه جزفوق دارای اهمیت به خصوص خود را دارد و بدون آن ارتباطات شبکه و انتر نت برقرار شده نمیتواند. این سه طرف قرار ذیل میباشد:

· وسائل و تجهیزات (Equipments)

· پروتوکول ها (Protocols)

· پروگرامها (Applications)

وسائل و تجهیزات (Equipment)

وسائل و تجهیزات ارتباط فزیکی شبکه را تامین مینماید. وسائل وتجهیزا ت رابه دونوع ذیل جدا کرده میتوا نیم:

· وسا ئل استفاده کننده گان (End-user Devices)

· وسایل شبکه (Network Devices)

وسایل استفاده کننده گان که بنام میزبان (Host) نیز یاد میشود، عبارت از وسائل اند که توسط استفاده کننده گان بکار برده میشود. توسط این وسائل، استفاده کننده گان می تواند معلومات را شریک (Share) نما ید، معلومات را ایجاد وحاصل نماید. کمپیوتر، ماشین چاپ وسکنر مثال اینوع وسائل اند. اینوع وسائل بدون شبکه هم کار می کند ولی شبکه توانائی آنرا بیشتر میسازد.

شکل ذیل سمبولهای وسائل استفاده کننده را نشان میدهد:

وسائل شبکه (Network Devices) عبارت از وسائل اند که جهت وصل کردن کمپیوتر ها، تقویه سگنال، تغیر شکل Data، فرستادن Data، و غیره موارد در شبکه کمپیوتری ضروری میباشد. وسائل ذیل مثال این نوع وسائل میباشند:

تقویه کننده سگنال (Repeater)

وسیله است که سنگال های رقمی (Digital) وقیا سی (Analog) را تقویه می سازد. سگنال های که معلومات را از یکجا به جای دیگر انتقال میدهد بعد از طی مسافه در اثر مقاومت وسیله ا نتقال دهنده (مانند کیبل )ضعیف میگردد. در صورت که سگنال ها ضعیف گردد وسیله گیرنده (Receiver) قادر به شناخت این سگنال ها نمیباشد. Repeater می تواند سنگال های ضعیف شده را دوباره تقویه نماید تا توسط وسیله گیرنده به شکل درست شناسائی شود.

در شکل فوق چندین کمپیوتر توسط یک کیبل با هم وصل گردیده اند. اگر مسافه از یک طرف کیبل تا طرف دیگر آن بیشتر از اندازه معین باشد، سگنال ضعیف گردیده و قابل شناخت نمیباشد. برای تقویه آن میتوانیم از Repeater استفاده نمائیم.

هپ (Hub)

هب وسیله است که چندین کمپیوتر را باهم وصل می کند. برای اینکه چندین کمپیوتر را با هم وصل نمائیم میتوانیم تنها از کیبل، مانند شکل فوق، استفاده نمائیم. ولی استفاده از هب کار وصل کردن کمپیوتر ها را آسان میسازد. هب ها معمولا دارای 4، 8، 12 و یا 16 پورت (Port) میباشند. به هر پورت هب میتوانیم یک کمپیوتر وصل نمائیم. همچنین به پورت های هب میتوانیم هب دیگر را نیز وصل نمائیم. هب به دونوع است:

· Hub فعال (Active)

· Hub غیر فعال (Passive)

Hub فعال علاوه به وصل کردن چند کمپیوتر، سگنال ها را نیز تقویه می کند. اینوع هب به برق ضرورت دارد. هب فعال را بنام تقویه کننده چندین پورت (Multi port Repeater) نیز یاد میکند. Hub غیر فعال تنها چندکمپیوتر را باهم وصل نموده سگنال ها را تقویه کرده نمی تواند. اینوع هب به برق ضرورت ندارد.

قابل تذکر است که Hub راجع به فرستادن Data کدام تصمیم را گرفته نمیتوا ند واین به دلیل آ نست که Hub آدرس را نمی شناسد. این به معنی آنست که وقتیکه Data از یک پورت هب داخل میشود، هب آنرا از تمام پورت های دیگر خارج میکند. اینکار سبب زیاد شدن ترافیک در شبکه میشود.

پل (Bridge)

وسیله است که آد رس MAC (Media Access Control) را شناخته و بنا ء در فرستادن Data تصمیم منا سب گرفته وآنرا تنظیم مینماید . Bridge فار مت Data را نیز تغیر میدهد.

سویچ (Switch)

سویچ مانند پل (Bridge) بوده ولی تعداد پورت های آن بیشتر از Bridge میباشد. Switch را بنام پل چندین پورت (Multi-port Bridge) نیز یاد مینماید. Switch ها معمولا دارای 8 ،16 ،24 و32 پورت میباشد. سو یچ مانند هب جهت وصل کردن کمپیوتر ها استفاده میشود. سو یچ مانند پل (Bridge) آدرس MAC را میشنا سد. سو یچ فار مت Data را تغیر نمیدهد.

روتر (Router)

روتر تمام توا نا یی های وسایل فوق ا لذکر را داشته وعلا وه بر آن به اساس آدرس IP (Internet Protocol) تصمیم گرفته میتوا ند. وظیفه اساسی روتر یافتن راه برای پاکت ها میباشد. از همین سبب روتر اساسا وسیله WAN بوده ومیتوا ند چندین LAN را با هم وصل کند. روتر وسیله لایه سه بوده و شبکه ها را از هم جدا میسازد.

شکل ذیل سمبولهای وسائل شبکه را نشان میدهد:

کارت شبکه یا NIC (Network Interface Card)

کارت شبکه که بنام Adapter شبکه نیز یاد میشود، جهت ا تصال فزیکی وسیله استفاده کننده (End-user Device) به شبکه استفاده میشود. هر NIC توسط یک کود مشخص (Unique Code) از یک دیگر فرق میشود که این کود بنام آد رس MAC (Media Access Control) یاد میشود.

آد رس MAC یک آد رس 48 بیتی یا 12 رقمی به سیستم شانزده (Hexadecimal) میباشد که توسط آن طرز دسترسی Host ها به شبکه کنترول میشود. آدرس های NIC باید تکرار نگردد. یا به عباره دیگر دو کمپیوتر باید دارای عین آدرس MAC نباشد.

نوت : اگر خواسته باشید تا آدرس MAC کمپیوتر را مشاهده کنید، از امر ذیل استفاده نمائید:

C:\ipconfig/all

شکل ذیل نتیجه این امر را نشان میدهد.

تمرین: انستال کردن NIC

پروتوکول های شبکه (Network Protocols):

پروتوکولها ارتباط منطقی را تامین میکند. مجموعه از قوانین که به شکل رسمی در ج و ار تبا ط وسایل را در شبکه وانتر نت کنترول و اداره میکند، بنام پرو تو کول (Protocol) یاد میشود. پرو تو کول فار مت Data ، وقت ، سرعت، شماره گذاری، کنترول غلطی وغیره موارد ار تبا طا ت را کنترول میکند. این پرو تو کول ها توسط انجمن ها وارگان ها تهیه و منظور می گردد. بعضی از این ار گان ها قرار ذیل ا ند:

IEEE (Institute of Electrical & Electronics Engineer)

ANSI (American National Standards Instiute)

TIA (Telecommunication Industry Association)

EIA (Electronics Industry Alaince)

وغیره.

در شبکه و انترنت از پروتوکول های مختلف استفاده میشود. این پروتوکولها وظائف مختلف را اجرا میکند. در اینجا به عنوان نمونه بعضی از این پروتوکولها را ذکر کرده مینمائیم:

پروتوکول IP (Internet Protocol)

یکی از مشهور ترین پروتوکولهای شبکه و انترنت بوده که توسط دفتر دفاعی ایالات متحده امریکا یا DOD (Department of Defance) ساخته شده است. این پروتوکول معلومات ضروری را به پیغامهای که در انترنت از یک کمپیوتر به کمپیوتر دیگر میرود، اضافه میکند. همچنین وظیفه این پروتوکول یافتن راه برای پاکت های این پیغامها میباشد.

پروتوکول TCP (Transmition Control Protocol)

این پروتوکول پیغام که در انترنت از یک وسیله به وسیله دیگر فرستاده میشود به بخش های خوردتر و قابل اداره تبدیل میکند. به هر کدام از این بخش ها یک شماره مسلسل داده تا از روی همان شماره دوباره باهم یکجا شده بتواند. همچنین این پروتوکول رسیدن این بخش های جداگانه را تضمین میکند.

علاوه براین ده ها پروتوکول دیگر هم وجود دارند که در آینده آنرا مورد بحث قرار میدهیم.

تمرین: محصلین با عیار سازی TCP/IP آشنا ساخته شود.

برای اینکه به کمپیوتر ادرس IP بدهیم ، طور ذیل عمل مینمائیم:

1. دکمه طرف راست موس را بالای My Network Places کلیک نموده وبعد از آن بالای Properties کلیک کنید.

2. بعد از آن دکمه طرف راست موس را بالای Local Area Connection کلیک نموده وبعد از آن بالای Properties ، و از آنجا بالای Internet Protocol (TCP/IP) کلیک کنید تا صفحه ذیل ظاهر گردد:

3. در صفحه فوق میتوانیم آدرس ثابت ویآ آدرس اتوماتیک را تعین کنیم.

پروگرامها و Aplication ها:

قسمت اخیر ارتباط را پروگرامها تشکیل میدهد. این پروگرامها Data را تفسیر نموده و آنرا نشان میدهد. همچنین این پروگرامها به کمک پروتوکولها درشبکه و انترنت وظیفه فرستادن و اخذ Data رابه عهده دارند.

Web Browser یکی از این پروگرامها است که وظیفه آن نشان دادن صفحات وب میباشد. Internet Explorer و Netscape مثال پروگرامهای اند که صفحات وب را نشان میدهد.

Web Browser به تنهای نمیتواند تمام انواع صفحات وب را نشان دهد. پروگرامهای دیگری که بنام پروگرامهای کمکی (Plug-in) یاد میشود همرای Web Browser کمک میکند.

تمرین : محصلین با Internet Explorer آشنا ساخته شود.

ساختا ر شبکه (Network Topoplogies)

هدف از ساختار شبکه ساختمان فزیکی و ساختمان منطقی شبکه است. یا به عباره دیگر در ساختار شبکه دو بخش ذیل شامل است:

· سا ختار فزیکی (Physical Topology)

· سا ختارمنطقی (Logical Topology)

ساختار فزیکی شکل فزیکی و حقیقی شبکه را تعریف میکند. این ساختار طرز وصل شدن کمپیوترها را تعین مینماید.

سا ختار های فزیکی مروجه قرار ذیل میبا شند:

سا ختا ر بس ) (Bus: ا ین سا ختا ر یک کیبل عمومی را استفاده نموده و تمام کمپیوتر ها تو سط کیبل های فرعی به این کیبل عمومی وصل می گردد. شکل ذیل سا ختا ر بس را نشان میدهد:

در این ساختار برای وصل کردن کمپیوتر ها از هب یا سویچ استفاده نمیگردد بلکه صرف از کیبل استفاده میشود. هر دو طرف کیبل عمومی باید پایان داده شود. نقص این ساختار اینست که در صورت قطع شدن کیبل از یک قسمت آن، سبب قطع شدن ارتباط عمومی در شبکه میشود.

سا ختا ر حلقه (Ring) : در این سا ختا ر هر کمپیوتر به دو کمپیوتر دیگر و صل گردیده که در نتیجه یک سا ختا ر حلقوی ایجاد میگردد.

شکل ذیل سا ختا ر Ring را نشان مید هد:

سا ختا ر ستاره (Star): در این سا ختا ر تمام کیبل ها به یک نقطه مرکزی وصل میگردد. این نقطه مر کزی می توا ند Hub و یا Switch باشد. نقطه مرکزی ضرور نیست تا در وسط شبکه باشد بلکه میتواند در هر قسمت شبکه باشد. ولی کوشش گردد تا به تمام کمپیوتر ها نزدیک باشد.

شکل ذیل سا ختا ر Star را نشان مید هد:

امروز اینوع ساختار شبکه زیاد مروج است. این ساختار دارای فوائد ذیل میباشد:

· دیزاین آن آسان است

· توسعه شبکه آسان است

· قطع شدن کیبل یک کمپیوتر باعث قطع شدن کار تمام شبکه نمیشود.

· اگر در این ساختار به عوض هب از سویچ استفاده شود، ترافیک شبکه کنترول شده میتواند.

نقص عمده اینوع ساختار اینست که اگر خود هب ویا سویچ کار ندهد، تمام شبکه از کار میماند.

سا ختا ر ستاره توسعه یافته (Extended Star): در این سا ختار یک شبکه Star به شبکه Star دیگر توسط وصل کردن Hub و یا Switch وصل میگردد. شکل ذیل سا ختا ر Star را نشان مید هد:

سا ختار سلسله ای ) (Hierarchical: این ساختا ر مشابه به ساختار Extended Star بوده وتنها به عوض وصل کردن Hub ها یا Switch ها سیستمی که شبکه را کنترول می کند (مانند سرورها) ، با هم وصل میگردد. شکل ذیل سا ختا ر Hierarchical را نشان مید هد:

سا ختار Mesh: در این ساختار هر کمپیوتر به تمام کمپیوتر های داخل شبکه به شکل مستقیم وصل میگردد. در این ساختاراز هر کمپیوتر به تمام کمپیوتر های دیگر که در شبکه اند راه مستقل موجود است. از این ساختار در صورتیکه ارتباطات کمپیوتر ها در شبکه نهایت مهم باشد و نباید قطع گردد، استفاده میشود. شکل ذیل سا ختا ر Star را نشان مید هد:

طوریکه در شکل دیده میشود، در این ساختار هر کمپیوتر به هر کمپیوتر دیگر به شکل جداگانه وصل است. اگر یک کیبل قطع هم شود از کیبل دیگر استفاده شده میتواند.

ساختار منطقی شبکه (Logical Topology) :

ساختار منطقی شبکه طرز استفاده کمپیوتر ها را از وسایل انتقال Data مانند کیبل را تعیین وکنترول میکند. ساختار های منطقی که در شبکه محلی (Local Area Network) یا LAN استفاده میشود قرار ذیل اند:

· ساختار Broadcast

· ساختار Token Passing

در ساختار Broadcast هر Host به تمام Host های دیگر Data خود را بالای وسیله شبکه روان میکند. Host ها میتوا ند بدون در نظر گرفتن نو بت Data خود را روان کند. تکنا لوژی Ethernet به همین اساس کار میکند.

در ساختار Token Passing یک سگنال الکترو نیکی که بنام Token یاد میشود، به شکل دورانی در شبکه از یک Host به Host دیگر میرود. اگر Host معلومات برای فرستادن داشته باشد همان Token را گرفته و Data خود را روان میکند. واگر Host معلو ما ت یا Data برای فرستا دن نداشته باشد، Token را به Host دیگر پاس میدهد. تکنا لوژی Token Ring و FDDI (Fiber Distributed Data Interface) از همین ساختار منطقی استفاده میکند.

ظرفیت ارتباط (Bandwidth)

مقدار معلوماتکه دریک لین شبکه در یک وقت معین جریان پیدا کرده می تواندبه نام Bandwidth یاد می شود.

وقتیکه با شبکه سروکار داریم باید روی دلا ئل ذیل Bandwidth را بفهمیم:

· Bandwidth محدود (Finite) است. قوانین فزیکی وتکنا لوژی (Bandwidth) را محدود می سازد. نظر به سا ختمان فزیکی یک وسیله Bandwidth وسائل (Media) فرق میکند. وهمچنین تکنالوژی به چه سرعت می تواند Data را بالای Media قرار دهد. مثلا سرعت Modem در صورت استفاده از کیبل TP (Twisted Pair) به 56Kbps محدود است. تکنا لوژی DSL (Digital Subscriber Line) هم از کیبل TP استفاده می کند ولی دارای سرعت بیشتراست.

کیبل نوری فایبر (Fiber Optic) نظر به توانائی فزیکی خود در تیوری دارای Bandwidth نا محدود بوده ولی Bandwidth حقیقی توسط تکنا لوژِی که Data را بالای فایبر می گذارد، مربوط می شود.

· Bandwidth مفت نیست. برای LAN میتوا نیم از وسائل استفاده کنیم که دارای Bandwidth زیاد باشد. ولی در WAN باید Bandwidth را از ISP خریداری نمائیم. پس مهم ا ست تا Bandwidth را بفهمیم.

· Bandwidth یک عامل مهم در اثنائی بررسی وتحلیل اجرات شبکه میباشد. همچنین در اثنائی دیزاین شبکه های جدید نیز Bandwidth دارای اهمیت میباشد.

· ضرورت به Bandwidth روز به روز زیاد میشود. هر قدر که تکنا لوژی سریع به میان می آید به همان اندازه پروگرام ها پیشرفت نموده وبه Bandwidth زیاد ضرورت پیدا میکند.

برای درک بهتر مفهوم Bandwidth شبکه آب را مثال آوده می توانیم. در شبکه آب نل های که دارای قطر متفاوت است جهت رساندن آب استفاده می شود. قطرنل را می توانیم با Bandwidth مقایسه نمائیم.

واحد قیا سی برای Bandwidth در عبور رقمی (Digital Transmission) به بت در یک ثانیه (Bit Per Second) یا bps اندازه می کند. وا حدات بزرگتر آن عبارت اند از:

کیلوبت در ثانیه Kbps

میگا بت درثانیه Mbps

گیگابت درثانیه Gbps

ترا بت درثانیه Tbps

جدول ذیل واحدات را نشان میدهد:

توان عملیاتی (Throughput)

Throughput عبارت از Bandwidth حقیقی وا ندازه شده است در وقت معین از روز، در راه معین در اثنایی نوع معین از Data . Throughput همیشه کمتر از Bandwidth است. عوامل ذیل Throughput را تعین میکند :

- وسا یل Network

- نوع Data

- سا ختار Network

- تعداد User ها در Network

- نوع کمپیوتر استفاده کننده

- نوع کمپیوتر سرور

- شرا ئط برق

برای محا سبه نمودن و قت عبور دادن Data و فایل ها نیز از Bandwidth و Throughput استفاده میکنیم.

برای این محاسبه از دو فورمول ذیل استفاده کرده می توا نیم:

عبور رقمی (Digital) و قیاسی (Analog) :

سیستم های را دیو، تلویزیون و تلیفون ها از هوا ، سیم و امواج ا لکتر و مقنا طیسی ا ستفاده می کند . این امواج دارای عین شکل امواج روشنی و صوت است واز همین سبب بنام Analog یا قیاسی یاد می شود. مانند امواج روشنی وصوت، این امواج نیز شکل واندازه خودرا تغیر مید هد.

Bandwidth انا لوک توسط مقدار طیف ا لکتر و مقنا طیسی که توسط سگنا ل ا شغال می شود اندازه می گردد. واحد قیاسی آن هرتز (Hertz) یا Hz می باشد. هر تز عبارت از تعداد دو ران ها در یک ثانیه بوده که بنام فریکانس هم یاد می شود.

وا حدات بزرگتر آن قرار ذیل میباشد:

کیلو هرتز، میگاهرتز و گیگا هرتز.

خوبی های عبور رقمی (Digital) نظر به عبور قیاسی (Analog) قرار ذیل میباشد:

- سگنال ویدویی انالوگ که به فریکا نسهای بیشتر ضرورت دارد، نمی تواند در با ند کوچک آن عبور داده شود. ولی در عبور رقمی تمام معلومات (تصویر صدا و معلومات ) به شکل بت ها بوده ومی تواند در هر Bandwidth انتقال داده شود.

ارتباط دو طرفه و یک طرفه (Half-duplex & Full-duplex)

وسائل میتواند به دوشکل ارتباط برقرار نماید:

· Half-duplex

· Full-duplex

در روش Half-duplex یک وسیله نمیتواند همزمان هم معلومات را اخذ (Receive) و هم ارسال (Transmit) نماید. یعنی وقتیکه از جانب مقابل معلومات برایش می آید در آن وقت معلومات را فرستاده نمیتواند. و وقتیکه معلومات را روان میکند در آن وقت معلومات را گرفته نمیتواند. Ethernet اولی که در آن از کیبل Coaxial استفاده گردیده بود به همین روش کار میکرد. در Half-duplex در یک وقت صرف یک و سیله میتواند از کیبل استفاده نماید. اگر در عین وقت دو وسیله معلومات روان کند سبب تصادم (Collision) معلومات میشود. در صورت وقوع Collision وسیله که اول از Collision خبر میشود یک سگنال را جهت خبر ساختن دیگر وسائل در شبکه روان میکند. این سگنال را بنام Jan Signal یاد مینماید. بعد از شنیدن این سگنال تمام وسائل برای مدتی از فرستادن معلومات خود داری میکند.

در روش Full-duplex یک وسیله میتواند همزمان هم معلومات را اخذ (Receive) و هم ارسال (Transmit) نماید. در روش Full-duplex تصادم (Collision) واقع نمیشود.

شکل ذیل عبور Full-duplex را نشان میدهد:

حالت Half-duplex و Full-duplex مربوط به دو چیز میگردد:

· مربوط به کیبل (Media)

· مربوط به وسائل شبکه مانند سویچ و NIC

کیبل های UTP، STP و فایبر هم به شکل Half-duplex و هم به شکل Full-duplex کار میکند. این نوع کیبل ها راه های جداگانه برای رفت و آمد Data دارد. ولی کیبل های Coaxial تنها به شکل Half-duplex کار کرده میتواند.

همچنین وسائل شبکه مانند سویچ و NIC هم میتواند به شکل Half-duplex و یا Full-duplex کار نماید. قابل یاد آوری است که وسائل در اثنای ارتباط باید هر دو طرف ارتباط یا باید به شکل Half-duplex و یا به شکل Full-duplex کار نماید. وسائل که میتواند به هر دو روش کار کند از طریق پروسه که بنام Auto-negotiation یاد میشود همرای جانب مقابل خود خودرا عیار میسازد. برای عیار ساختن NIC به روش Half-duplex و یا Full-duplex طور ذیل عمل کنید:

1. Control Panel à System à Hardware à Device manager.

2. Open the network adapter & right click on the adapter

3. Select properties.

4. From the Advance button select speed & duplex mode for the NIC.

ما دل OSI

Open System Interconnection

شبکه های کمپیوتری درسالهای 1980 تو سعه بیشتر پیدا کرد. در آن زمان معیار ها (Standards) برای وسائل شبکه به شکل درست تعریف نگردیده بود. از همین سبب در وسط این دهه کمپنی ها به مشکل وصل کردن وسایل مختلف که از کمپنی های مختلف بود مواجه گردید. در شبکه ها وسایل ناموا فق (Incompatable) به میان آمد. واین وسایل مختلف بدون معیار ها (Standards) نمی توانست با هم ار تبا ط بگیرد. برای رفع این مشکلات ISO (International Standardization Organization) که یک ارگان بین المللی برای بوجود آوردن معیار ها است ، مادل های مانند DECnet، SNA، و TCP/IP را مورد مطا لعه و تحقیق قرار دادند تا یک راه حل درست وقابل تطبیق برای حل این مشکلات ایجاد نماید .

به این منظور ISO ما دل OSI را در سال 1984 به میان آور دند. در این ما دل تولید کننده گان وسائل باید مجموعه از ستندر ها را در نظر گرفته ووسایل شبکه را تولید نماید .

در این ما دل ار تبا طات وسایل در شبکه های کمپیوتری به هفت طبقه/مرحله (Layer) تقسیم گردیده است:

تقسیم ار تبا طا ت وسائل در شبکه های کمپیوتری به مرا حل دارای مزا یای ذیل میباشد :

- یچیده گی کم میشود .

- این تقسیم انتر فس ها را ستندر میکند .

- انجینیری ما د یو لی (Modular Engineering) را ایجاد می کند .

- تکنا لوژی های متفا وت می تواند با هم کار کند .

- تد ریس شبکه ها ووسایل آنرا آسان میکند.

ما دل TCP/IP :

مادل TCP/IP توسط دفتر دفا عی DoD (Department of Defence) امر یکا به میان آمد. هدف این ما دل ایجاد ارتبا طات در هر نوع شرایط ، در هر زمان، ودرهر مکان، در حالیکه در این ارتبا طات از وسائل مختلف مانند کیبل های مسی ( مانند UTP و Coaxial )، کیبل های نوری (مانند فا یبر) ، ما یکرو ویو (Microwave) و اقمار استفاده میشود.

مادل TCP/IP دارای چهار لایه ذیل است:

- لایه Application

- لایه Transport

- لایه Internet

- لایه Network Access

مادل TCP/IP و OSI دارای بعضی مشابهت ها و اختلافات است. انترنت به اساس مادل TCP/IP بناشده است. و مادل OSI به حیث رهنما استفاده میشود.

شکل ذیل بعضی از پروتوکولهای ماذل TCP/IP را نشان میدهد:

وسائل انتقال Data

Networking Media

وسائل که Data راانتقال می دهدبنام Media یادمیشود. Media که در LAN استفاده کرده میتوانیم، به دونوع است:

· سیم دار (Wired)

· بی سیم (Wireless)

هرنوع Media دارای فوائد ونواقص میباشد. در میدیا Wired ازکیبل هااستفاده می گردد. اینوع میدیا ازسرعت زیاد برخورداربوده ولی فاقد انعطاف پذیری (Flexibility) میباشد.

درمیدیا بی سیم (Wireless) انعطاف پذیری موجودبوده ووسائل رانیزبه آسانی ازیکجا به جای دیگرحرکت داده می توانیم، ولی دارای سه نقص عمده ذیل میباشد:

· سرعت آن کم است

· تامین امنیت آن مشکل است

· ارتباط شبکه بی سیم زیادقطع می گردد.

در LAN می توانیم ازسه نوع کیبل استفاده نمائیم:

کیبل Coaxial

کیبل Coaxial نظربه هرنوع کیبل دیگرسابقه بیشتر داشته ودارای چهارقسمت ذیل می باشد:

کانیکتور (Connector) کیبل Coaxial بنام BNC (British Nevel Connector) یاد میشود، و دارای شکل ذیل میباشد:

قسمت Conductor ازمس ویاالمونیوم میباشد. بالای Conductor قشرعایق (Insulator) قراردارد. بالای این قشر عایق جالی فلزی (Braided Copper Shielding) قراردارد. بعدازآن پوش بیرونی (Outer Jacket) میباشد. Conductor که ازمس یاالمونیم میباشد جهت انتقال سگنال الکتریکی که حامل Data است میباشد. جالی فلزی جهت کم ساختن تداخلات سگنال های خارجی است. این جالی به ذات خود یک هادی برق است ازاین سبب بین Conductor وجالی، عایق برق قرار دارد. پوش بیرونی تمام کیبل رامحا فظت میکند.

کیبل Coaxial میتواند به سرعت 10Mbps ویا 100Mbps کارکند. اینوع کیبل میتواند سگنال را تا500مترویا185متر بدون اینکه ضرورت به تقویه سگنال باشد، انتقال دهد.

کیبل Coaxial نظربه کیبل Fiber Optic ارزان بوده ونظربه کیبل UTP تامسافه زیادکارمیدهد ودرتکنالوژی یک وسیله شناخته شده وسابقه دارمیباشد. درتلفزیون کیبلی هم استفاده میشود. کیبل Coaxial تنهابه شکل Half-duplex کار میدهد. واین سبب شده تا از این میدیا امروز کمتر استفاده شود.

کیبل UTP (Unshielded Twisted Pair):

کیبل UTP نظربه هرنوع کیبل دیگردر LAN زیاداستفاده میگردد.درسرعت های 10Mbps، 100Mbps و 1000Mbps استفاده شده میتواند. تا 100مترمسافه کار میدهد. مقاومت آن 100 اوم میباشد.

شکل ذیل کیبل UTP را نشان میدهد:

قیمت آن کم ، انستالشن آن آسان و Size آن کوچک میباشد.

کیبل UTP از Connector های RJ-45 استفاده میکند. مقاومت آن درمقابل تداخلات بیرونی نظر به هرنوع کیبل دیگر کمترمیباشد. کیبل UTP به سه شکل ذیل استفاده میگردد:

· کیبل Straight-through

· کیبل Cross-over

· کیبل Roll-over

کیبل Straight جهت وصل کردن کمپیوترهابه Switch یا Hub استفاده میگرددد.

ترتیب سیمها درهردوطرف کیبل یکسان میباشد. این ترتیب قرار ذیل میباشد:

دوستندرد، در ترتیب دادن سیمهای آن وجود دارد:

ستندرد T568A و ستندرد T568B.

در ستندرد T568A ترتیب سیمها قرار ذیل است:

از طرف چپ: سبز سفید، سبز ، نارنجی سفید، آبی، آبی سفید، نارنجی، نصواری سفید و نصواری در ستندرد T568B، ترتیب سیمها قرار ذیل است:

از طرف چپ: نارنجی سفید، نارنجی، سبزسفید، آبی، آبی سفید، سبز، نصواری سفید و نصواری

کیبل Cross-over: اینوع کیبل جهت وصل کردن دووسیله همنوع، مانندوصل کردن دو کمپیوتر، دو سویچ ویا وصل کردن کمپیوتر به روتر استفاده میشود.

ترتیب آن قرا ذیل میباشد:

کیبل Roll-over: اینوع کیبل که بنام کیبل Console هم یاد میشودجهت عیار ساختن روتر یا سویچ استفاده میشود. برای اینکار پورت Console روتر یا سویچ توسط همین کیبل به پورت COM کمپیوتروصل می گردد. دراین ارتباط به وفق دهنده RJ-45-To-DB-9 نیز ضرورت میباشد.

کیبل Fiber Optic

درکیبل Fiber Optic انتقال Data توسط نور (Light) صورت می گیرد. نوریکنوع انرجی الکترومقنا طیسی است که در کیبل فایبر میتواند Data را انتقال دهد.

ساختمان کیبل Fiber Optic:

تداخلات بیرونی بالای کیبل فایبر تاثیر ندارد. ازهمین سبب درجاهای که تداخلات امواج الکترومقناطیسی زیاد باشداستفاده می گردد.

آدرس های IP

IP Addresses

کمپیوتر ها ووسائل دیگر در Network دارای آدرس فزیکی بوده و بنام آدرس MAC یاد میشود. آدرس MAC بالای NIC بوده و در اثنای شروع کمپیوتر در مرحله که NIC توسط بایوس (BIOS) شناخته میشود. این آدرس به RAM کمپیوتر نقل میگردد. آدرس MAC کمپیوتر تغیر نمیکند و تنها در صورت تغیر دادن NIC میتواند تغیر داده شود. این ادرس در لایه دوم (Data Link Layer) جهت شناخت انترفس ها استفاده میشود. آدرس های MAC بدون ساختار (Structure) بوده و نمی تواند جهت شناخت مجموعه از وسائل در یک شبکه استفاده گردد. یا به عباره دیگر توسط آدرسهای MAC نمی توانیم Network را شناسائی نمائیم. هر وسیله باید به شکل جداگانه شناخته شود.

از همین سبب آدرسهای IP که وجود فزیکی نداشته بلکه به شکل منطقی میباشد، استفاده میگردد. این آدرس ها دارای ساختار منطقی بوده ومیتوانیم آنرا تغیر دهیم. توسط این آدرسها میتوانیم Network ها را شناسائی کنیم. آدرسهای IP را بنام آدرس منطقی (Logical Address) و بنام آدرس Network هم یاد میکند.

آدرسهای IP دارای نمونه ها بوده که نمونه چهارم (IP v4) آن هنوز بیشتر مورد استفاده است. این نمونه آدرسهای IP در سال 1981 معرفی گردید. نمونه که جدیدا معرفی گردیده و بنام نمونه ششم (IP v6) یاد میشود در آینده استفاده خواهد شد. مادر اینجا صرف نمونه چهارم آدرسهای IP را مورد بحث قرار میدهیم.

آدرس های IP v4 دارای طول 32 بت بوده وهر آدرس به چهار بخش جدا گردیده است. هر بخش دارای هشت بت بوده و بنام Octet یاد میشود(Octet به معنی هشت است). هر Octet توسط نقطه از هم جدا میگردد. هر Octet میتواند از صفر تا 255 قیمت اخذ نماید.

مثالهای ذیل آدرسهای IP را نشان میدهد:

12.5.0.45

145.0.55.10

192.168.0.50

آدرس های IP به پنج کلاس ذیل تقسیم میگردد:

· آدرسهای IP کلاس A

· آدرسهای IP کلاس B

· آدرسهای IP کلاس C

· آدرسهای IP کلاس D

· آدرسهای IP کلاس E

هر کلاس دارای صفات و استفاده جداگانه بوده و از همین سبب شناختن هر کلاس مهم میباشد. چطور این کلاسها را شناخته میتوانیم؟ این کلاس ها را از روی اولین Octet طرف چپ، طور ذیل شناخته میتوانیم:

آدرسهای IP کلاس A : اولین Octet آن از صفر تا 126

آدرسهای IP کلاس B : اولین Octet آن از 128 تا 191

آدرسهای IP کلاس C : اولین Octet آن از 192 تا 223

آدرسهای IP کلاس D : اولین Octet آن از224 تا 239

آدرسهای IP کلاس E : اولین Octet آن از239 تا 255

ما در Network بیشتر از سه کلاس اول (کلاس A، B و C) استفاده میکنیم. کلاس D برای Multicast و کلاس E ریزرف میباشد. در اینجا میخواهیم آدرسهای کلاس A، B و C را بشناسیم.

آدرس های کلاس A:

از این آدرسها اولین Octet طرف چپ آن برای Network و متباقی سه Octet آن برای Host میباشد. این آدرسها برای Network های کلان استفاده میشود.

قیمت اولین Octet آن از یک تا 126 میباشد.

نوت: آدرس صفر ریزرف بوده و آدرس 127 برای Loopback استفاده میشود.

آدرس های کلاس B:

از این آدرسها دو Octet طرف چپ برای Network و دو Octet طرف راست آن برای Host میباشد. این آدرسها برای Network های متوسط استفاده میشود.

قیمت اولین Octet آن از 128 تا 191 میباشد.

آدرس های کلاس C:

از این آدرسها سه Octet طرف چپ آن برای Network و یک Octet آن برای Host میباشد. این آدرسها برای Network های کوچک استفاده میشود.

قیمت اولین Octet آن از 192 تا 223 میباشد.

Subnet Mask:

برای تشخیص بخش Network و بخش Host از Subnet Mask استفاده میشود. هر کلاس دارای Subnet Mask از قبل تعین شده (Default) میباشد. Subnet Mask از قبل تعین شده (Default) برای کلاس های A، B و C قرار ذیل میباشد:

برای کلاس A: 255.0.0.0

برای کلاس B: 255.255.0.0

برای کلاس C: 255.255.255.0

روتر ووسائل دیگر بعد از عملیه منطقی AND میتواند آدرس Network را تعین نماید. در این عملیه آدرس IP با Subnet Mask AND گردیده تا آدرس Network تعین گردد.

مثال: اگر آدرس Host عبارت باشد از 192.168.0.50 و Subnet Mask آن 255.255.255.0 باشد، این Host مربوط به کدام شبکه (Network) میباشد؟

ایجاد نمودن شبکه

برای ایجاد نمودن یک شبکه محلی از وسائل ذیل استفاده میگردد:

· کمپیوتر (PC) یا Host

· هب (Hub) و یا سویچ (Switch)

· کیبل و یا سیستم بی سیم

نوت: کمپیوتر ها باید دارای کارت شبکه (NIC) باشد.

وصل کردن دوکمپیوتر در شبکه:

برای وصل کردن دو کمپیوتر به هب ویا سویچ ضرورت نبوده ومیتوانیم انرا طور ذیل در یک شبکه با هم ارتباط دهیم:

· هر دوکمپیوتر را توسط کیبل Cross-over با هم وصل مینمائیم.

· به هر دو کمپیوتر آدرس IP میدهیم. آدرسهای IP هر دو کمپیوتر باید از عین کلاس باشد.

اکنون توسط دستور Ping ارتباط را امتحان مینمائیم. اگر نتیجه Ping مثبت باشد ارتباط درست بوده و این دو کمپیوتر میتواند بین خود Data را تبادله نمایند.

امتحان نمودن ارتباط در شبکه توسط دستور Ping:

C:\> Ping 200.10.5.15

200.10.5.15 آدرس کمپیوتر مقابل میباشد.

در شکل ذیل پارامتر های که همرای دستور Ping استفاده شده میتواند، ملاحظه نمائید.

تمرین : محصلین بعد از وصل نمودن دوکمپیوتر معلومات را از یک کمپیوتر به کمپیوتر دیگر انتقال دهد.

تمرین دوم : محصلین دو کمپیوتر را توسط کارت های بی سیم وصل نمایند.

وصل کردن چندین کمپیوتر:

برای وصل کردن چندین کمپیوتر به هب ویا سویچ ضرورت است. برای ارتباط دادن چندین کمپیوتر طور ذیل عمل نمائید:

· کمپیوتر ها را توسط کیبل Straigth با هب و یا سویچ وصل نمائید.

· به هر دو کمپیوتر آدرس IP بدهید. آدرسهای IP تمام کمپیوتر ها باید از عین کلاس باشد.

بعد از آن ارتباط کمپیوتر ها را توسط Ping امتحان کنید. همچنین معلومات را از یک کمپیوتر به کمپیوتر دیگر انتقال دهید.

روتر

Router

روتر یک وسیله WAN بوده که توسط آن می توانیم یک شبکه محلی را به WAN وصل نمائیم. روتر میتواند ساحه Collision و ساحه Broadcast را جدا نماید. روتر آدرسهای IP را میشناسد و جهت فرستادن Data به اساس آدرس IP تصمیم میگیرد. روتر در حقیقت مانند کمپیوتر بوده که دارای پراسسر، حافظه، بس ها و پورت های وردی وخروجی میباشد. ولی روتر وظا ئف خاصی را انجام میدهد که کمپیوتر های Desktop آنرا انجام داده نمی تواند. روتر دارای موس، صفحه کلید و مانیتور نبوده بناء در اثنائی عیار ساختن روتر از مانیتور، صفحه کلید و موس کمپیوتر استفاده میشود.

طوریکه کمپیوتر جهت اجرای پروگرام ها به سیستم عا مل ضرورت دارد، روتر نیز برای اجرای فایل های عیار سازی به سیستم عامل ضرورت دارد. سیستم عامل روتر بنام IOS (Internetwork Operating System) یاد میشود. اجزای داخلی روتر قرار ذیل میباشد:

· پراسسر (Processor) یا CPU

· حافظه RAM

· حافظه NVRAM

· حافظه Flash

· حافظه ROM

· انتر فس ها (Interfaces)

· تهیه کننده برق یا Power Supply

CPU اجرا کننده اصلی تمام عملیات روتر میباشد. مانند پراسسر کمپیوتر تمام دستور ها را تفسیر واجرا مینماید. همچنین طرز کار دیگر پرزه جات را نیز کنترول مینماید.

حافظه RAM که بنام DRAM نیز یاد می شود دارای و ظا ئف ذیل میباشد:

1. جدول Routing را ذخیره میکند.

2. ARP Cache را حفظ میکند.

3. انتظارگاه پاکت ها میباشد.

4. محل موقتی برای فایل های عیار سازی در اثنائی روشن شدن روتر میباشد.

5. در اثر قطع شدن برق محتوای RAM از بین می رود.

حافظه ROM دستور های ضروری برای شروع روتر را حفظ میکند. دستور های که پروسه POST (Power On Self Test) را انجام میدهد.

حافظه فلش (Flash) سیستم عامل روتر (IOS) را حفظ میکند.

حافظه NVRAM فایل های عیار سازی را حفظ مینماید. این حافظه برخلاف RAM در اثر قطع شدن برق محتوای خود را از دست نمیدهد.

انتر فس ها (Interfaces):

انترفس های روتر جهت وصل کردن روتر به شبکه محلی (LAN) ، وصل کردن روتر به WAN و یا عیار ساختن روتر استفاده میشود. از همین سبب انترفس های روتر را میتوانیم به سه نوع جدا نمائیم:

انترفس های Ethernet: انتر فس های Ethernet جهت وصل کردن روتر به شبکه محلی (سویچ شبکه محلی ) استفاده میشود. روتر میتواند دارای یک یا چند انترفس Ethernet باشد.

انترفس های Serial: انتر فس های Serial جهت وصل کردن روتر به شبکه وسیع یا WAN استفاده میشود. روتر میتواند دارای یک یاچند انترفس Serial باشد.

انترفس های Management: انتر فس های Management جهت عیار ساختن روتر استفاده میشود. روتر ها معمولا دارای دو انترفس برای عیار سازی میباشد:

انتر فس Aux یا Auxiliary: هر گاه خواسته باشیم روتر را از راه دور توسط مودیم (Modem) عیار (Configure) نمائیم از انترفس Aux استفاده مینمائیم.

انتر فس Console: هر گاه خواسته باشیم روتر را از نزدیک عیار (Configure) نمائیم از انترفس Console استفاده مینمائیم. برای این کار انترفس Console روتر را توسط کیبل Roll-over به پورت Com کمپیوتر وصل میکنیم.

شکل ذیل انترفس های روتر را نشان میدهد:

روتر دارای سیستم عامل نیز میباشد. طوریکه کمپیوتر برای اجرای پروگرامها به سیستم عامل (Operating System) ضرورت دارد، روتر نیز برای اجرای فایل های عیار سازی (Configuration Files) به سیستم عامل ضرورت دارد. سیستم عامل روتر بنام IOS (Inter-network Operating System) یاد میشود. سیستم عامل روتر وظائف ذیل را برای روتر انجام میدهد:

· انجام وظائف Routing و Switching

· دسترسی باامن به شبکه و منابع شبکه

· توسعه شبکه

عیار ساختن روتر (Router Configuration):

روتر مانند کمپیوتر دارای CPU، حافظه، بس ها، سیستم عامل ودیگر بخشهای مشابه میباشد. فرق روتر باکمپیوتر اینست که روتر دارای مانیتور، صفحه کلید و موس نمیباشد. از همین سبب در اثنای عیار سازی روتر از کمپیوتر استفاده میشود. برای این کار، طوریکه قبلا نیز ذکر گردید، روتر را توسط کیبل Roll-over به پورت Com کمپیوتر وصل میکنیم. در این ارتباط به وفق دهنده (Adapter) RJ-45-To-DB-9 نیز ضرورت است.

برای این ارتباط از یک Software خاص که بنام Terminal Emulation Software یاد میشود، نیز استفاده میگردد. در Windows از Hyper Terminal استفاده میگردد. برای ایجاد این ارتباط طور ذیل عمل نمائید:

1. پورت Console روتر را توسط کیبل Roll-over به پورت Com کمپیوتر وصل کنید.

2. Hyper Terminal را طور ذیل Run نمائید:

Start à Programs à Accessories à Communication à Hyper Terminal

3. در باکس که ظاهر میگردد، به این ارتباط یک نام داده و Ok را کلیک نمائید:

4. در باکس بعدی پورت 1 Com را انتخاب و بالای Ok کلیک کنید:

5. در باکس که بعد از کلیک کردن Ok ظاهر میگردد، پارامتر های ذیل را انتخاب نموده و کلید Ok را فشاد دهید:

6. بعد از آن یکبار کلید Enter را فشار داده تا Prompt ظاهر گردد.

در عیار ساختن روتر از اوامر استفاده میگردد، که ازطریق CLI یا Command Line Interface سیستم عامل اجرامیشود. CLI دارای سه حالت عمومی ذیل میباشد:

User Mode: در این حالت صرف میتوانیم عیار سازی موجود روتر را مشاهده کنیم. هیچ تغیر در عیار نمودن روتر آورده نمیتوانیم. این حالت دارای Prompt به شکل ذیل میباشد:

Kabul>

Privileged Mode: در این حالت میتوانیم در عیار سازی روتر تغیرات وارد نمائیم. بخاطر مسائل امنیتی بهتر است این حالت دارای پاسورد باشد تا بدون پاسورد کسی نتواند در روتر تغیرات وارد نماید.

این حالت دارای Prompt به شکل ذیل میباشد:

Kabul#

Globel Configuration Mode: از این حالت تغیرات عمومی را آورده میتوانیم. میتوانیم انترفس ها را آدرس IP دهیم و غیره تغیرات همه جانبه را وارد نمائیم. این حالت دارای Prompt به شکل ذیل میباشد:

Kabul(Config)#

در اینجا برای فهم بیشتر، میخواهیم بعضی اوامر ابتدائی روتر را مشاهده نمائیم:

تغیر دادن حالت (رفتن از User Mode به Privilleged Mode و به Globel ConfigurationMode):

برای رفتن از User Mode به Privilleged Mode از امر Enable استفاده کنید:

Kabul > enable

بعد از آن اگر پاسورد باشد آنرا تایپ نمائید.

برای رفتن از Privilleged Mode به Globel Configuration Mode از امر Configure Terminal استفاده کنید:

Kabul# configure terminal

Kabul(Config)#

تغیر دادن نام روتر:

Kabul(Config)# hostname Mazar

Mazar(config)#

تعین نمودن پاسورد ها: برای اینکه اشخاص غیر قانونی در روتر تغیرات آورده نتواند، باید پاسورد ها را تعین نمائیم. این پاسورد ها قرار ذیل میباشند:

پاسورد رفتن به حالت Privillege: چون در حالت Privillege میتوانیم در عیار سازی روتر تغیرات وارد نمائیم، بنا بهتر است جهت رفتن به این حالت یک پاسورد را داشته باشیم تا اشخاص دیگر نتوانند به این حالت داخل شوند. این پاسورد را طور ذیل تعین کرده میتوانیم:

Kabul(config)# enable password cisco

در امر فوق کلمه cisco به حیث پاسورد جهت رفتن به حالت Privillege تعین گردیده است. نقص این پاسورد در این است که به شکل مرموز (Encrypted) نبوده و میتواند توسط امر Show running-config مشاهده گردد. امر Show running-config را میتوانیم از حالت User هم اجرا نمائیم. برای اینکه این پاسورد را مرموز (Encrypt) نمائیم تا خوانده نشود، از امر ذیل استفاده مینمائیم:

Kabul(config)# service password-encryption cisco

امر دیگری که توسط آن نیز میتوانیم پاسورد رفتن به حالت Privillege را تعین نمائیم، قرار ذیل است:

Kabul(config)# enable secret class

پاسورد های Line Console و Line vty:

پاسورد Line console را جهت رفتن به حالت User تعین کرده میتوانیم. این پاسورد را طور ذیل تعین نمائید:

پاسورد Line vty در اثنای داخل شدن به روتر از راه دور استفاده میشود. در صورت Telnet تعین این پاسورد ضروری میباشد. Vty دارای چهار لین به شماره های از 0 تا 4 میباشد. این پاسورد را طور ذیل تعین نمائید:

نوت : برای از بین بردن این پاسورد ها شکل NO این اوامر را استفاده کنید.

مثال: امر ذیل پاسورد enable secret را از بین میبرد:

Router(config)# no enable secret

امر ذیل پاسورد enable Password را از بین میبرد:

Router(config)# no enable password

امر ذیل پاسورد Line console را از بین میبرد:

Router(config-line)# no password

عیار ساختن انتر فس های مسلسل (Serial):

در هر دو روتر پاسورد های Console، Virtual Terminal، و Enable را عیار نمائید.

نام روتر 1 را GAD و نام روتر 2 را BHM بگذارید.

ارتباط serial را طوری ذیل تست نمائید:

امتحان نمودن Ping و :Telnet

Connect two routers and two PCs as following:

Router 1(config)# interface serial 0/0

Router 1(config-if)# ip address 192.168.2.10 255.255.255.0

Router 1(config-if)# No Shutdown

Router 2(config)# interface serial 0/0

Router 1(config-if)# ip address 192.168.2.11 255.255.255.0

Router 1(config-if)# No Shutdown

Router 1(config-if)# Clockrate 56000

اکنون میتوانید یک روتر را از دیگر Ping نمائید.

Router 1# Ping 192.168.2.11

Router 2# Ping 192.168.2.10

برای Telnet باید پاسورد های Enable Password، Enable Secret و Line VTY 0 4 را ست نمائید. بعد ازآن میتوانید از یک روتر در Prompt روتر دیگر داخل شوید.

گرفتن Backup از IOS:

جهت گرفتن Backup از IOS روتر طور ذیل عمل نمائید:

1- روتر و کمپیوتر را طور ذیل باهم وصل نمائید. اگر کیبل Cross-over نباشد میتواند کمپیوتر و روتر را از طریق سویچ با هم وصل کنید.

2- به کمپیوتر و انترفس ایترنت روتر از عین Network آدرس IP بدهید.

3- TFTP را Run ساخته و بعد از آن امر ذیل را استفاده کنید:

Router(config) # copy flash tftp

بعد از نام فایل IOS ، آدرس IP سرور TFTP و نام فایل مقصد را بدهید. بعد از این پروسه انتقال شروع میگردد.

Download کردن IOS از Backup به روتر:

اگر روتر IOS نداشته باشد، از ROM شروع (Boot) میگردد. در حالت ROMmon توسط امر XModem میتوانیم IOS را از کمپیوتر به روتر کاپی نمائیم. برای اینکار روتر و کمپیوتر را توسط کیبل Roll-over باهم ارتباط داده و بعد از آن:

1- وقتیکه روتر در حالت ROMmon است سرعت را از 9600 به 115200 توسط امر Confreg تغیر دهید. بعد از آن روتر را Restart ساخته و در HyperTerminal سرعت جدید (115200) را انتخاب کنید.

2- امر ذیل را بنویسید:

ROMmon> XModem –c نام فایل

بعد از آن عملیه xmodem از HyperTerminal به شکل ذیل آغاذ شود:

از مینوی Transfer بالای Send File فشار دهید. از طریق Browse فایل IOS مورد خودرا یافته و Xmodem را به حیث پروتوکول انتخاب و Send را فشار دهید.

ایجاد نقشه شبکه (Network) به کمک پروتوکول CDP:

CDP یا (Cisco Discovery Protocol) پروتوکول منحصر سیسکو است که میتواند وسائل با هم وصل شده را شناسائی و نقشه شبکه را معلوم نماید. به کمک این پروتوکول روتر ها معلومات ذیل حاصل را حاصل کرده میتواند:

· تعین نوع وسائل.

· این وسائل به کدام انترفس روتر وصل اند.

· مادل این وسائل.

· این وسائل به اساس کدام پروتوکول ها کار میکند.

لابراتوار (LAB): دو روتر ، یک سویچ و دو کمپیوتر را طور ذیل وصل نمائید:

اول روتر ها را طبق نقشه فوق عیار نمائید. بعد از آن به کمک اوامر CDP معلومات راجع به شبکه حاصل نمائید. این اوامر قرار ذیل اند:

Router # Show cdp neighbors

این امر معلومات راجع به وسائل که مستقیما به روتر وصل اند، نشان میدهد. به مثال ذیل توجه کنید:

جهت جمع آوری معلومات به کمک پروتوکول CDP از اوامر ذیل نیز استفاده میگردد:

مثال امر Show CDP:

مثال امر Show CDP trafic و Clear CDP Counters:

باز کردن پاسورد فراموش شده:

برای باز کردن پاسورد فراموش شده طور ذیل عمل کنید:

1- روتر را خاموش ساخته و بعد از چند ثانیه (30 ثانیه) آنرا دوباره روشن نمائید.

2- هنگام نمایش پیغام “System Bootstrap” دکمه های Ctrl+Break را محکم گرفته تا روتر به حالت ROMmon برود. در حالت ROMmon محتوای راجستر را طور ذیل تغیر دهید:

ROMmon > confreg 0x2142

عدد 4 سبب میشود که روتر در اثنای شروع فایل عیار سازی که پاسورد در آن است آنرا نخواند.

3- روتر را از حالت ROMmon توسط امر Reset دوباره شروع کنید.

اکنون روتر بدون پاسورد به حالت Privileged رفته و در آنجا شما میتوانید پاسورد را تغیر دهید.

نوت: محتوای راجستر را دوباره تغیر دهید.

فرستادن پاکت ها

Routing

پروسه یا عملیه که روتر (Router) جهت فرستادن پاکت هااستفاده می کند، بنام Routing یاد میشود. دراین عملیه تصمیم روتر به اساس آدرس IP هدف (Destination IP Address) است. روتردراین پروسه بایدمسیرپاکت رابفهمد. برای یافتن مسیربه معلومات ضرورت داردکه این معلومات رابه دومیتودیافته میتواند:

فرستادن پاکت ها به کمک معلومات دینامیکی (Dynamic Routing): معلومات ازروترهای دیگربه کمک پروتوکول های که بنام Routing Protocols یاد میشوند، جمع آوری می شود. این معلومات در یک جدول که در RAM روتر است و بنام Routing Table یاد میشود حفظ میگردد.

فرستادن پاکت ها به کمک معلومات ثابت (Static Routing): معلومات توسط مدیر شبکه درروترعیارمی شود. این معلومات نیز در Routing Table حفظ میگردد.

مثال Static Routing:

Hobooken(config)# ip route 172.16.1.0 255.255.255.0 S0

درمثال فوق توسط دستور ip route راه شبکه 172.16.1.0 که ماسک آن 255.255.255.0 است انترفس S0 تعین گردیده است. یابه عباره دیگر به روترگفته شده است تاپاکت های شبکه 172.16.1.0 را از طریق انترفس(سیریل صفر) روان کند.

این روت را به شکل ذیل نیز تعریف کرده میتوانیم:

Hoboken(config)# ip route 172.16.1.0 255.255.255.0 172.16.2.1

یعنی در Static Route میتوانیم از انتر فس خود روترویا آدرس IP نقطه بعدی (Next Hop) استفاده کنیم.

Default Route:

روترتمام این معلومات ها رادریک جدول که بنام Routing Table یاد می شود ذخیره می نماید. وقتیکه یک پاکت به روتر می آیدجهت تعین راه آن دراین جدول (Routing Table) می بینید تاراه آن پاکت راتعین نماید. اگردرجدول معلومات جهت تعین راه پاکت نباشد درآنصورت روتراز Default Route استفاده می کند. یعنی پاکت مربوطه را ازطریق Default Route روان می کند. Default Route طور ذیل تعریف می گردد:

Kabul(config)# ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 [Next hop| Outgoing interface]

نوت: جهت دیدن محتوای Routing Table از امر show ip route استفاده کنید.

Static Route دارای نواقص ذیل میباشد:

· هر تغیری که در ساختارشبکه می آید، باید مدیر شبکه آنرا در رو تر عیار سا زد. در شبکه کلان این کار مشکل است.

Dynamic Routing: پروسه Dynamic Routing به کمک پروتوکو لهای Routing صورت می گیرد. به کمک این پروتوکو ل ها روتر ها معلومات را بایکی دیگر شریک می سازد. به کمک همین پروتوکول ها روتر ها جدول Routing خودرا می سازد. روتر ها به کمک معلومات Routing Table مسیر پاکت را تعین می کند.

مثال پروتوکو ل های Routing قرار ذیل است:

RIP (Routing Information Protocol)

IGRP (Interior Gateway Routing Protocol)

EIGRP (Enhanced Interior Gateway Routing Protocol)

OSPF (Open Shortest Path First)

پروتوکولهای انتقال دهی یا رهبری (Routed Protocols)

اینوع پروتوکول ها را بنام Routable Protocols یاد مینماید. این پروتوکولها به کمک معلومات که در جدول راه یابی (Routing Table) است ، ترافیک شبکه را رهنمائی و رهبری می کند. معلومات لا یه سه را تهیه میکند. مثال های ا ینوع پروتوکول ها قرار ذیل است:

IP (Internet Protocol)

IPX (Inter-network Packet Exchange)

Apple Talk

عیار کردن Static Route:

هر دو روتر را طبق جدولهای فوق عیار نمائید. به هر دو PC آدرس IP و Gateway بدهید. فعلا (قبل از Static Route) نمی توانیم از یک PC ، PC دیگر را Ping نمائیم.

امر Show ip route را از هر دو روتر اجرا کنید. در این حالت هر روتر صرف Network را میشناسد که مستقیما به آن وصل اند.

اکنون میخواهیم Static Route را تعریف نمائیم:

GAD(config)# ip route 192.168.16.0 255.255.255.0 192.168.15.2

BHM(config)# ip route 192.168.14.0 255.255.255.0 192.168.15.1

اکنون امر Show ip route را از هر دو روتر اجرا کنید. در این حالت هردو روتر سه Network را میشناسد.

عیار کردن RIP:

شکل فوق طریقه عیار ساختن پروتوکول RIP در سه روتر که در Network است نشان میدهد.

امر Show ip route را از هر دو روتر اجرا کنید.

پروتوکول RIP را طور ذیل در روتر GAD عیار نمائید:

GAD(config)# router rip

GAD(config-router)# network 172.16.0.0

GAD(config-router)# network 172.17.0.0

GAD(config-router)# exit

GAD(config)# exit

عیار سازی را ذخیره نمائید.

پروتوکول RIP را طور ذیل در روتر BHM عیار نمائید:

BHM(config)# router rip

BHM(config-router)# network 172.17.0.0

BHM(config-router)# network 172.18.0.0

BHM(config-router)# exit

BHM(config)# exit

عیار سازی را ذخیره نمائید.

هر دو Host را هم آدرس IP، ماسک و Gateway بدهید.

امر Ping را از هر دو روتر اجرا کنید.

در هر دو روتر امر Show ip route را اجرا کنید.

عیار ساختن IGRP:

Router 2 توسط کیبل Cross-Over به PC وصل گردیده است. به عوض آن از سویچ (مانند Router 1 ) نیز استفاده کرده میتوانید که در آنصورت از کیبل Straight-through استفاده میگردد.

Router 1(config)# enable secret cisco

Router 1(config)# enable password class

Router 1(config)# line vty 0 4

Router 1(config-line)# password cisco

Router 1(config)#line console 0

Router 1(config-line)# password cisco

Router 1(config)#interface serial 0/0

Router 1(config-int)# ip address 172.17.0.1 255.255.255.0

Router 1(config-int)# clock rate 56000

Router 1(config-int)# no shutdown

Router 1(config)# interface Ethernet 0/0

Router 1(config-int)# ip address 192.168.0.12

Router 1(config-int)# no shutdown

Router 1(config)# ip route 192.168.1.0 255.255.255.0 172.17.0.2

Router 1(config)# router igrp 10

Router 1(config-router)# network 172.17.0.0

Router 1(config-router)# network 192.168.0.0

Router 1 # copy running-config startup-config

Router 2(config)# enable secret cisco

Router 2(config)# enable password class

Router 2(config)# line vty 0 4

Router 2(config-line)# password cisco

Router 2(config)#line console 0

Router 2(config-line)# password cisco

Router 2(config)#interface serial 0/0

Router 2(config-int)# ip address 172.17.0.2 255.255.255.0

Router 2(config-int)# no shutdown

Router 1(config)# interface Ethernet 0/0

Router 1(config-int)# ip address 192.168.1.15

Router 1(config-int)# no shutdown

Router 2(config)# router igrp 10

Router 2(config-router)# network 172.17.0.0

Router 2(config-router)# network 192.168.1.0

Router 2(config)# ip route 192.168.0.0 255.255.255.0 172.17.0.1

Router 2 # copy running-config startup-config

به هر دو PC هم آدرس ip همان نتورک که به آن وصل است میدهیم.

بعد از آن ping را اجرا کنید. و بعد از آن:

Router 1 # show ip route

Router 1 # Show protocol

Router 1 # debug ip igrp event

عیار ساختن DHCP:

هدف:

میخواهیم روتر را به حیث DHCP Server عیار نمائیم. برای اینکار:

1. شبکه را مانند شکل فوق وصل نمائید.

2. برای هر دو روتر نام ها، پاسورد های ضروری و آدرس های انترفسها را ست نمائید.

3. عیار سازی را ذخیره نمائید.

4. Static Route را طور ذیل ایجاد کنید:

ISP(Config)# ip route 172.16.12.0 255.255.255.0 172.16.1.6

5. Default Route را طور ذیل تعریف کنید:

Campus(Config)# ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 172.16.1.5

6. Pool آدرسهای DHCP را طور ذیل تعریف نمائید:

7. آدرسها را طور ذیل از Pool مستثنی کنید:

Campus(dhcp-config)# ip dhcp excluded-address 172.16.12.1 172.16.12.10

8. طرز کار DHCP را تست نمائید:

9. در هر Host عیار سازی TCP/IP را طوری ست نمائید تا آدرسهای IP را از سرور DHCP اخذ نماید.

10. Host را Restart نموده و نتیجه را مشاهده کنید.

تقسیم نمودن شبکه به بخش های فرعی

Subnetting

روی دلائل ذیل ضرورت می افتد تا یک شبکه را به شکل منطقی (توسط وسائل لایه سه مانند روتر) به بخش های کوچک تقسیم نمائیم:

· اداره بهتر شبکه

· خورد ساختن ساحه Broadcast

· تامین امنیت بهتر شبکه

· استفاده از یک آدرس Network در شبکه های جداگانه

جهت ساختن Subnet ها، آدرس IP را نیز باید به بخش Network، Subnet و Host جدا نمائیم. برای اینکار چند بت را از قسمت Host گرفته و آنرا قسمت Subnet مینامیم. تعداد بت های که میتوانیم آنرا قرض نمائیم مربوط به تعداد Subnet های مورد ضرورت و تعداد Host های مورد ضرورت در هر Subnet است. ولی این تعداد باید کمتر از دو بت نباشدو همچنین در بخش Host هم باید اقلا دو بت بماند. پس:

- در کلاس A میتوانیم از 2 تا 22 بت را قرض نمائیم. چون در این کلاس در بخش Host 24 بت داریم.

- در کلاس B میتوانیم از 2 تا 14 بت را قرض نمائیم. چون در این کلاس در بخش Host 16 بت داریم.

- در کلاس C میتوانیم از 2 تا 6 بت را قرض نمائیم. چون در این کلاس در بخش Host 8 بت داریم.

برای فهم بهتر این مسئله مثال های ذیل را در نظر میگیریم:

آدرس 200.10.25.0 را به چهار Subnet جدا نمائید؟

اول باید این را معلوم نمائیم که برای ساختن چهار Subnet چند بت را باید از بخش Host قرض نمائیم. برای اینکار از فورمول عمومی ذیل استفاده میکنیم:

تعداد Subnet ها = 2 به توان n منفی 2

در حالیکه n تعداد بت های قرض شده است.

پس در این مثال خود اگر 2 بت را قرض نمائیم میتوانیم دو Subnet داشته باشیم (2² - =2). و اگر 3 بت را قرض نمائیم میتوانیم شش Subnet داشته باشیم .(2³-2=6)

پس باید 3 بت را قرض نمائیم.

200.10.25.00000000

بخش Network			بخش Subnet	بخش Host
200	10	25	000	00000

اکنون در سه بت Subnet آدرس هر Subnet را طور ذیل تعین مینمائیم:

001

010

011

100

101

110

پس آدرس های هر Subnet قرار ذیل میباشد:

Subnet اول : 200.10.25.32

Subnet دوم : 200.10.25.64

Subnet سوم : 200.10.25.96

Subnet چهارم : 200.10.25.128

Subnet پنجم : 200.10.25.160

Subnet ششم : 200.10.25.192

در همین مثال در هر Subnet چند Host میتوانیم داشته باشیم؟

برای حل این مسئله میبینیم که در بخش Host پنج بت باقی مانده است پس 2 به توان 5 منفی 2 مساوی است به 30. یعنی در هر Subnet میتوانیم 30 Host داشته باشیم.

تمرین : آدرس های Host اولین Subnet را دریافت نمائید؟

جدول ذیل عملیه Subnet کردن آدرس کلاس C را نشان میدهد:

جدول ذیل Subnet کردن آدرس 192.168.10.0 را در سه بت نشان میدهد:

نوت: در جدول فوق مشاهده میگردد که Subnet های 192.168.10.0 و 192.168.10.224 قابل استفاده نمیباشد. این دو Subnet به ترتیب Subnet صفر و Subnet یک گفته میشود.

لست های کنترولی یا ACL

Access Control List (ACL)

ACL یا لست های کنترولی (Access Control List) عبارت از وضع نمودن شرائط است که ترافیک شبکه را تست نموده و آنرا قبول و یا رد میکند. توسط این لست ها تعین میگردد که روتر کدام ترافیک را اجازه دهد (Accept) و کدام ترافیک را رد (Deny) نماید. یا به عباره دیگر به کمک لست های کنترولی (ACL) ، ترافیک شبکه را فلتر کرده میتوانیم.

ACL ترافیک شبکه را توسط آدرس IP Source، آدرس IP Destination، پروتوکول و یا شماره پورت فلتر کرده میتواند.

ACL وظائف ذیل را انجام داده میتواند:

· ترافیک شبکه را محدود ساخته و به این ترتیب اجرات شبکه را بهتر میسازد. مثلا ACL که ترافیک ویدیوئی را محدود میسازد ترافیک شبکه را کم ساخته و اجرات آنرا بهتر مینماید.

· معلومات Routing را محدود میسازد.

· امنیت شبکه را بهتر میسازد.

· بدون ACL روتر تمام پاکت ها را اجازه میدهد تا داخل شبکه شود.

ACL توسط دستور ها اجرا میشود. ترتیب این دستورها مهم است. این دستور ها از اول (Top) دیده شده و هر وقت که مطابقت دیده شود متباقی آن تست نمیگردد. اگر هیچ یک از شرائط مطابقت نکند در آنصورت دستور ضمنی Deny any اجرا میشود. بهتر است تا شما این دستور را به آخر لست اضافه نمائید.

برای آسانی کار دستور های ACL را میتوانیم در یک Editor متن مانند Notepad بنویسیم و بعد از ان آنرا به Configuration روتر کاپی نمائیم.

وقتیکه فریم داخل انترفس روتر میگردد، روتر آدرس MAC مقصد (Destination) را تست میکند. اگر این ادرس مربوط انترفس روتر باشد و یا به شکل Broadcast باشد آنرا بازنموده و شرائط ACL را تست میکند (اگر ACL باشد). در این حالت ممکن پاکت قبول ویا رد شود. اگر پاکت قبول شود به کمک Routing Table مقصد آن تعین میگردد.

شکل ذیل طرز کار ACL را نشان میدهد:

انواع ACL :

ACL دارای انواع ذیل است:

· ACL ستندرد

· ACL توسعه یافته

· ACL نامگذاری شده

در اثنای تعریف ACL هر ACL باید دارای شماره مشخص باشد. جدول ذیل این شماره ها را نشان میدهد:

ACL توسط دستور access-list ایجاد میشود. شکل عمومی این دستور قرار ذیل میباشد:

در دستور فوق access-list-number نوع ACL را نشان میدهد. اختیارات permit و deny قبول شدن ویا رد شدن پاکت ها را نشان میدهد.

چون ACL به انترفس باید بسته شود از همین سبب به تعقیب این امر ACL را توسط امر access-group بالای انتر فس تطبیق نمائید:

به مثال ذیل توجه نمائید:

Wildcard Mask:

Wildcard Mask بت های ماسک ACL را تمثیل میکند. استفاده این ماسک همرای Subnet mask فرق میکند. Subnet mask بااستفا ده از صفر ویک بخش Network، Subnet و Host آدرس IP را نشان میدهد. Wildcard mask هم از صفرها ویکها استفاده میکند ولی تا آدرسهای مشخص ویا گروپ از آدرسها را تمثیل میکند.

Subnet Mask قسمت یکها را تست میکند. Wildcard Mask عکس آن بوده و قسمت صفر ها را تست میکند.

در عملیه Wildcard Mask آدرس IP در دستور access-list دارای ماسک بوده که بالای آن تطبیق میگردد.

به مثال ذیل توجه نمائید:

مثال دوم:

دو کلمه کلیدی دیگر نیز در ACL استفاده میشود:

Any: این کلمه 0.0.0.0 را به جای آدرس IP و 255.255.255.255 را به جای Wildcard Mask استفاده میکند. این اختیار در حقیقت هر آدرس مقایسه شده را قبول میکند.

Host : این اختیار 0.0.0.0 را به جای ماسک می آورد.

دستور Show ip interface: این دستور معلومات راجع به انترفس و ACL همان انترفس را نشان میدهد.

دستور show access-lists: این دستور محتوای تمام ACL را نشان میدهد.

Standard ACL: اینوع ACL به اساس آدرس IP منبع تصمیم قبول ویا رد پاکت میگیرد. شکل عمومی این نوع ACL قرار ذیل میباشد:

Router(config)#access-listaccess-list-number deny permit remark source [source-wildcard ] [log]

کلمه کلیدی remark در فهم هدف ACL کمک میکند. مثلا دستور ذیل بدون remark بوده و به همین سبب هدف آن به آسانی فهمیده نمیشود:

Router(config)#access-list 1 permit 171.69.2.88

و اگر آنرا طور ذیل بنویسیم هدف آنرا به آسانی فهمیده میتوانیم:

Router(config)#access-list 1 remark Permit only Jones workstation through access-list 1 permit 171.69.2.88

برای از بین بردن ACL ستندرد از شکل no امر استفاده میکنیم:

Router(config)#no access-listaccess-list-number

مثال ستندرد ACL:

عیار سازی ستندرد ACL:

1. شبکه را طور ذیل وصل نمائید:

2. در روتر نام و پاسورد ها را ست نمائید.

3. Host ها را طور ذیل عیار کنید:

4. عیار سازی را ذخیره کنید.

5. ارتباط را توسط Ping کردن Default Gateway تست نمائید.

6. برای انترفس Ethernet 0، ACL را ایجاد کنید تا مانع ترافیک از شبکه 192.168.14.0 شود. برای اینکار دستور های را اجرا نمائید:

7. اکنون روتر را از Host ها ping نمائید.

8. ACL را بالای انترفس تطبیق نمائید.

9. اکنون روتر را از Host ها ping نمائید.

Extended ACL:

ACL توسعه یافته دارای کنترول بیشتر بوده و از همین سبب اضافتر مورد استفاده قرار میگیرد. اینوع ACL میتواند با تست کردن آدرس منبع، آدرس مقصد، نوع پروتوکول و شماره پورت ترافیک را قبول ویا رد نماید. اینوع ACL میتواند ترافیک e-mail را اجازه دهد و در عین وقت ترانسفر کردن فایل و مشاهده Web را مانع شود. در صورت مانع شدن پاکت ها بعضی پروتوکولها پیغام Unreachable را به منبع روان میکند.

در این نوع ACL میتوانیم چندین شرط را یکجانمائیم وتعداد این شرط ها تنها به حافظه روتر محدود میباشد. در اینوع ACL از عملگر های منطقی مانند eq(مساوی)، neq (نامساوی)، gt (بزرگتر) و lt (کوچکتر) استفاده نمائیم.

اینوع ACL شماره های 100 تا 199 و همچنین از 2000 تا 2699 را میگیرد.

عیار ساختن ACL توسعه یافته:

· شبکه را طور ذیل وصل نمائید:

· نام، پاسورد ها و آدرس IP را در روتر ست نمائید.

· توسط امر ip http server خدمت http را در روتر فعال کنید.

· Host ها را طور ذیل عیار نمائید:

· ارتباط را توسط ping کردن gateway از هر دو host تست نمائید.

· از یک host به روتر از طریق Web browser وصل شوید تا عملکرد سرور Web تست شود.

· اکنون مانع خدمت http (پورت 80) از طریق پورت Ethernet برای host ها شوید. برای این کار ACL را تعریف کنید که مانع گرفتن خدمت HTTP از شبکه 192.168.14.0 شود:

· ACL را بالای انترفس Ethernet تطبیق نمائید:

· روتر را ping نمائید.

· خدمت http را مورد دسترسی قرار دهید.

· به روتر Telnet نمائید.

ACL نامگذاری شده:

اینوع ACL به دونوع فوق اجازه میدهد تا به عوض شماره از نام استفاده نماید. اینوع ACL در سیستم عامل 11.2 یا بالاتر از آن کار میکند.

برای تعریف اینوع ACL از دستور ip access-list استفاده میشود. این دستور استفاده کننده را در حالت عیار سازی ACL قرار میدهد.

عیار سازی ACL نامگذاری شده:

· شبکه را طور ذیل وصل نمائید:

· نام روتر، پاسوردها و آدرس IP را در روتر عیار کنید.

· Host ها را طور ذیل عیار نمائید:

· ACL نامگذاری شده را تعریف کنید تا مانع دسترسی از شبکه 192.168.14.0 شود:

· از Host روتر را ping کنید.

· ACL را بالای انترفس تطبیق نمائید.

· روتر را از Host ، ping کنید.

آدرس های خصوصی و NAT

Private Addresses & Network Address Translation

آدرس های ذیل را بنام آدرسهای خصوصی یاد مینمایند:

این ادرس ها را بنام آدرس های خصوصی یاد مینمایند و سبب آن اینست که در یک شبکه داخلی استفاده شده میتواند و در انترنت قابل شناخت نمی باشند. اگر یک وسیله این آدرسها را در پاکت بیبیند همان پاکت را نمی فرستد بلکه آنرا در باطله دانی می اندازد (البته وسیله که به اساس NAT عیار شده باشد از این امر مستثنی است).

از جدول فوق فهمیده میشود که در کلاس A یک آدرس، در کلاس B 16 آدرس و در کلاس C 255 آدرس خصوصی وجود دارد. این آدرسها به راجستر شدن ضرورت نداشته و هر کس میتواند آنرا در شبکه مربوط خود استفاده نمایند. چون این آدرسها صرف در شبکه داخلی قابل شناخت است پس میتواند در چندین شبکه عین آدرس استفاده شود.

آدرسهای عمومی (Public Addresses) برخلاف این آدرسها بوده و باید ثبت و راجستر گردد. این آدرسها نمی توانند تکرار شود. یا به عباره دیگر نمی توانیم عین آدرس را در بیشتر از دو شبکه استفاده نمائیم. این آدرسها از طرف ارگانهای مانند ARIN و RIPE توزیع میگردد.

وقتیکه یک Host که دارای آدرس خصوصی باشد خواسته باشد تا پاکت خودرا به انترنت روان کند آنرا به روتر که به اساس NAT عیار گردیده است روان میکند. روتر در اثر پروسه NAT به جای آدرس خصوصی یک آدرس عمومی را گذاشته و بعد از آن پاکت را به انترنت روان میکند.

شکل ذیل این پروسه را نشان میدهد:

NAT به دو شکل صورت گرفته میتواند:

· NAT ثابت (Static NAT)

· NAT دینامیکی (Dynamic NAT)

NAT ثابت آدرسهای خصوصی را یک به یک به آدرسهای عمومی (Public) ترجمه میکند. NAT ثابت برای وسائل مانند سرور، روتر وغیره، که به آدرس ثابت ضرورت دارند بهتر است.

NAT دینامیکی هم ادرس خصوصی را به آدرس عمومی تبدیل میکند. در NAT دینامیکی

عیار ساختن NAT:

شبکه را طور ذیل وصل نمائید:

هدف: روتر را طوری عیار سازید تا آدرس های داخلی را (خصوصا آدرسهای Private) را به آدرس های عمومی تبدیل کند.

مثال: اگر یک کمپنی از ISP ادرس 199.99.9.32/27 گرفته باشد(میتواند در حدود 30 کمپیوتر داشته باشد). اگر کمپنی بیشتر از 30 کمپیوتر داشته باشد باید از NAT استفاده کند.

آدرس های 199.99.9.33 - 199.99.9.39 برای وسائل ثابت.

آدرسهای 199.99.9.40 - 199.99.9.62 برای Dynamic.

· برای روتر نام، پاسوردها و آدرسهای IP بدهید.

· برای Host ها هم آدرس ip ، ماسک و default gateway بدهید.

· Static route را تعریف کنید.

ISP(config)#ip route 199.99.9.32 255.255.255.224 200.2.2.18

· Default route را تعریف کنید.

Gateway(config)#ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 200.2.2.17

· Pool از آدرسها را تعریف کنید:

Gateway(config)#ip nat pool public-access 199.99.9.40 199.99.9.62

netmask 255.255.255.224

لست کنترولی (Access List) را تعریف کنید:

Gateway(config)#access-list 1 permit 10.10.10.0 0.0.0.255

· ترجمه NAT را تعریف کنید:

Gateway(config)#ip nat inside source list 1 pool public-access

· انترفس را تعین نمائید:

Gateway(config)#interface fastethernet 0

Gateway(config-if)#ip nat inside

Gateway(config-if)#interface serial 0

Gateway(config-if)#ip nat outside

· عیار سازی را تست نمائید:

به یکی از pc ها ادرس 10.10.10.10/24 و Default gateway 10.10.10.1 را بدهید. از همین PC ادرس 172.16.1.1 را Ping نمائید. جدول nat را توسط دستور show ip nat translation مشاهده نمائید.

سویچ (Switch)

سویچ مانند Bridge وسیله لایه دوبوده که ترافیک شبکه را به اساس آدرس MAC فلتر نموده ولی تعداد پورت های آن بیشتر از Bridge میباشد. از همین سبب Switch را بنام Multi-port Bridge نیز یاد مینماید. سو یچ فار مت Data را تغیر نمیدهد ولی Bridge فارمت Data را نیز تغیر میدهد. Switch ها معمولا دارای 8 ،16 ،24 و32 پورت میباشد. سو یچ جهت وصل کردن کمپیوتر ها استفاده میشود. در شکل ذیل سویچ را میبینید که پنج وسیله را باهم وصل نموده است:

سویچ آدرس MAC هر وسیله را با پورت که به آن وصل است در جدول که بنام MAC Table یاد میشود حفظ مینماید. جدول MAC در RAM سویچ میباشد.

سویچ سرکت مجازی (Virtual Circuits) را بین دو طرف ارتباط ایجاد میکند. و همزمان میتواند چندین سرکت مجازی را ایجاد نماید. سویچ ها Micro segmentation را به میان می آورد. سویچ ساحه Collision را جدا میسازد. اگر به هر پورت آن یک وسیله وصل شود در آن صورت در هر Collision Domain صرف دو وسیله میباشد که عبارت از خود وسیله و پورت سویچ میباشد.

نقص عمده وسائل لایه دو به شمول سویچ اینست که ساحه Broadcast را توسعه میدهد. Broadcast زیاد اجرات شبکه را پائین آورده و سرعت PC ها را نیز کم میسازد.

عیار ساختن سویچ ها (Switch Configuration)

سویچ یکنوع کمپیوتر خاص بوده که دارای CPU، حافظه (RAM) و سیستم عامل (Operating System) میباشد. سویچ ها را میتوانیم عیار (Configure) نمائیم. برای عیار سازی سویچ از پورت Console ، کیبل Roll-over و پروگرام Hyper Terminal استفاده میشود.

پارامتر های پروگرام Hyper Terminal مشابه به پارامتر های میباشد که در اثنائی عیار سازی روتر استفاده میشد.

انترفس سویچ برای عیار سازی سویچ بنام CLI (Command Line Interface) یاد میشود و مشابه به CLI روتر میباشد. این انتر فس دارای دو حالت ذیل میباشد:

· User Mode

· Privilege Mode

در حالت User یا User Mode عیار سازی سویچ را صرف مشاهده کرده میتوانیم و تغیر آورده نمی توانیم. توسط امر Enable از حالت User به حالت Privilege رفته میتوانیم.

جدول ذیل بعضی اوامر که در عیار سازی سویچ استفاده میگردد، نشان میدهد:

امر	هدف امر
Show version	نمونه سیستم عامل را نشان میدهد.
Show flash:	محتوای حافظه فلش را نشان میدهد.
Show running-config	عیار سازی حالی که در RAM است، آنرا نشان میدهد.
Show mac-address-table	محتوای جدول MAC رانشان میدهد. جدول MAC پورت سویچ و آدرس MAC که به آن وصل است نشان میدهد.
Show post	پروسه POST را نشان میدهد که آیا سویچ آنرا به موفقیت سپری نموده است یاخیر.
Show interfaces	حالت انتر فس ها را نشان میدهد.

برای سویچ باید نام ، پاسورد برای لین Console و لین های vty داده شود.

VLAN 1 به حیث VLAN اداره (Management) میباشد. البته vlan اداره برای اداره وسائل شبکه استفاده میشود. تمام پورت ها مربوط vlan 1 میباشد.

برای سویچ باید آدرس IP داده شود تا از راه دور توسط Telnet و پروگرامهای دیگر TCP/IP مورد دسترسی قرار گیرد.

سرعت و حالت Duplex پورت ها به شکل Auto-speed و Auto-duplex میباشد. شما میتوانید آنرا طور ذیل تغیر دهید:

Switch (config) # interface Fast Ethernet 0/2

Switch (config-if) # duplex full | half | auto

Switch (config-if) #

Switch (config-if) # speed 100 | 10 | auto

بعضی وسائل شبکه به شمول سویچ، جهت عیارسازی خود میتواند از انترفس وب استفاده نماید. برای اینکار سویچ باید دارای آدرس IP و Default Gateway باشد. بعد از آن باز کننده صفحات وب (Web browser) مانند Internet Explorer این وسیله را به کمک آدرس IP و پورت 80 مورد دسترسی قرار دهد.

برای اینکار طور ذیل عمل کنید:

به سویچ آدرس IP و Default-gateway بدهید. البته Default-gateway اختیاری میباشد.

به سویچ پاسورد Virtual Terminal داده شود.

بعد از آن دستور های ذیل را اجرا نمائید:

Switch(Config) # ip http server

Switch(Config) # ip http port 80

به PC هم ادرس IP از عین SUBNET سویچ بدهید. Default-gateway آنرا ادرس سویچ بدهید. همچنین عیارسازی انترنت PC را طور ذیل عیار نمائید:

بالای Internet Explorer کلیک نموده و بعد از آن:

Tools à Internet Options à Connections à LAN Settings

اکنون در ادرس Internet Explorer آدرس سویچ را تایپ نمائید. شکل ذیل ظاهر میگردد:

تمرین : وسائل را طور ذیل در یک شبکه باهم وصل نمائید:

هدف تمرین:

· به سویچ نام و آدرس IP بدهید.

· به سویچ پاسورد بدهید.

· سرعت و حالت انترفسهای سویچ را تعین نمائید.

· تغیرات را ذخیره نمائید.

· انترفس browser سویچ را مشاهده کنید.

· به حالت Privileged بروید:

Switch>enable

Switch#

· حالت فعلی عیار سازی را مشاهده کنید:

Switch#show running-config

· به سویچ نام بدهید:

Switch#configure terminal

Switch(config)#hostname ALSwitch

ALSwitch(config)#exit

· به سویچ پاسوردهای Console و vty بدهید:

ALSwitch#configure terminal

ALSwitch(config)#line con 0

ALSwitch(config-line)#password cisco

ALSwitch(config-line)#login

ALSwitch(config-line)#line vty 0 15

ALSwitch(config-line)#password cisco

ALSwitch(config-line)#login

ALSwitch(config-line)#exit

· به سویچ پاسورد رفتن به حالت Privileged بدهید:

ALSwitch(config)#enable password cisco

ALSwitch(config)#enable secret class

· دسترسی لایه سه به سویچ را عیار نمائید (آدرس ip و default-gateway):

ALSwitch (config)#interface VLAN 1

ALSwitch(config-if)#ip address 192.168.1.2 255.255.255.0

ALSwitch (config)#ip default-gateway 192.168.1.1

ALSwitch (config)#exit

· عیارسازی vlan را تست نمائید:

ALSwitch#show interface VLAN 1

· انترفس vlan 1 را On نمائید:

ALSwitch(config)#interface VLAN 1

ALSwitch(config-if)#no shutdown

ALSwitch(config-if)#exit

· عیارسازی را ذخیره نمائید:

ALSwitch#copy running-config startup-config

· برای اینکه عیارسازی را در سرور tftp ذخیره گردد، از امر ذیل استفاده نمائید:

ALSwitch#copy nvram tftp://tftp server ip add/destination_filename

تمرین اول:

Switch# show vlan

Switch# vlan database

Switch(vlan)#

Switch(vlan)# vlan ?

Switch(vlan)# vlan 2

Switch# delete flash:vlan.dat

Switch# reload

اکنون Vlan 2 از بین رفته است.

تمرین دوم:

نوت: فرض نمائید که کمپیوتر 192.168.0.10 به پورت 2 و کمپیوتر 192.168.0.5 به پورت 12 وصل است.

Switch# vlan database

Switch(vlan)# vlan 2 name cs

دو کمپیوتر یکی به پورت 12 و دیگر به پورت 2 وصل است.

Switch# show mac-address-table

آدرس هر دو کمپیوتر را نشان میدهد.

Switch# ping 192.168.0.10 ==> unrecognized host or address, or protocol not running.

C:\> ping 192.168.0.10 ==> it will work

بعد از آن به vlan 1 آدرس IP و Default-gateway راست نمائید.

Switch# ping 192.168.0.10 ==> it will work

اکنون میخواهیم پورت 2 را به vlan 2 مربوط نمائیم:

Switch(config)# int fast 0/2

Switch(config-if)# switchport mode access

Switch(config-if)# switchport access vlan 2

Switch# show vlan

Switch# ping 192.168.0.10 ==> not working

C:\> ping 192.168.0.10 ==> not working, because communication between two vlan should be through a router.

حالا میخواهیم پورت 2 را از vlan 2 جدا سازیم:

Switch(config)# int fast 0/2

Switch(config-if)# no switchport access vlan

بعد از امر show vlan این پورت را در vlan 2 نشان نمیدهد و جواب ping می آید.

Switch# delete flash:vlan.dat

جدول آدرسهای MAC:

برای اینکه سویچ معلومات (فریم ها) را به طرف مقصد آن (Destination) سوق دهد، ادرسهای MAC وسائل که به پورتهای سویچ وصل اند در یک جدول حفظ میکند. این جدول بنام جدول ادرسهای MAC یاد میشود. در این جدول آدرس MAC وسیله و پورت مربوطه آن ثبت میگردد.

برای مشاهده محتوای این جدول از امر ذیل استفاده نمائید:

سویچ این آدرسها را به شکل دینامیکی حفظ مینماید. اگر یک آدرس برای وقت زیاد استفاده نمیگردد، آنرا از جدول دور میکند. شما هم توسط امر ذیل میتوانید، محتوای این جدول را پاک نمائید:

تمرین : وسائل را طور ذیل در یک شبکه باهم وصل نمائید:

هدف تمرین:

· عیار سازی ابتدائی سویچ

· اداره جدول MAC سویچ

برای اینکار طور ذیل عمل نمائید:

· نام سویچ، پاسوردها و آدرسهای IP را طبق جدول عیار نمائید.

· Host ها را نیز عیار نمائید تا عین آدرس ip ، ماسک و default-gateway سویچ های مربوطه خویش را داشته باشد.

· عیار سازی را امتحان نمائید. برای اینکار آدرس ip سویچ را از host ها ping کنید.

· آدرسهای MAC کمپیوتر ها را ثبت کنید.

· آدرسهای MAC که سویچ انرا میفهمد، معلوم کنید:

ALSwitch#show mac-address-table

اختیارات امر Show mac-address-table را مشاهده کنید:

ALSwitch#show mac-address-table ?

جدول آدرسهای MAC را پاک کنید:

ALSwitch#clear mac-address-table dynamic

جدول آدرسهای MAC را دوباره مشاهده کنید:

ALSwitch#show mac-address-table

عیارسازی آدرسهای ثابت MAC:

ادرسهای MAC را میتوانیم به شکل دائم و ثابت به یک انترفس مربوط نمائیم. این کار را روی دلائل ذیل انجام میدهیم:

· اینوع آدرسها به شکل اتومات از جدول MAC دور نمیشود.

· ادرسهای ثابت برای بعضی وسائل مانند سرور بهتر میباشد.

· امنیت بهتر میگردد.

برای اجرای این عملیه از اوامر ذیل استفاده میکنیم:

Switch(config)#mac-address-table static <mac-address of host > interface FastEthernet <Ethernet number > vlan <vlan name >

به مثال ذیل توجه کنید:

نوت: برای از بین بردن ادرسهای ثابت از امر ذیل استفاده نمائید:

Switch(config)#no mac-address-table static <mac-address of host > interface FastEthernet <Ethernet number > vlan <vlan name >

به مثال ذیل توجه کنید:

عیار سازی امنیت پورت:

بدون اجرای عملیه امنیتی هر کس میتواند از پورت سویچ استفاده کند. به کمک امنیت پورت میتوانیم تعداد آدرسهای که از پورت استفاده کرده میتواند، محدود نمائیم. سویچ را میتوانیم طوری عیارنمائیم تا در صورت خلاف ورزی عکس العمل انجام دهد:

آدرسهای Secure را میتوانیم به شکل ثابت عیار نمائیم :

· ادرس ثابت MAC را به انترفس E 0/4 عیار سازید. (این ادرس ، ادرس MAC یکی از کمپیوتر های که به سویچ وصل است، میباشد:

ALSwitch(config)#mac-address-table static 00e0.2917.1884 vlan 1 interface fastethernet 0/4

ولی این نوع عیار سازی یک عملیه پچیده بوده و همیشه سبب غلطی واشتباه میشود. یک طریقه دیگر نیز وجود دارد که در آن امنیت پورت از طریق انترفس سویچ اجرا میشود که در آن ادرسهای شناخته شده توسط پورت به یک آدرس محدود میشود. اولین آدرس که به شکل دینامیکی توسط پورت شناخته میشود، آدرس Secure میباشد.

تمرین: شبکه را طور ذیل وصل نمائید:

هدف تمرین:

· عیار سازی ابتدائی سویچ

· عیار سازی امنیت پورت های سویچ

برای اینکار طور ذیل عمل نمائید:

· نام سویچ، پاسوردها و آدرسهای IP را طبق جدول عیار نمائید.

· Host ها را نیز عیار نمائید تا عین آدرس ip ، ماسک و default-gateway سویچ های مربوطه خویش را داشته باشد. برای اجرای این LAB به یک کمپیوتر سومی هم ضرورت است. ادرس IP این کمپیوتر 192.168.1.7 ، ماسک آن 255.255.255.0 و Default gateway آن 192.168.1.1 میباشد.

نوت: این کمپیوتر را هنوز وصل نسازید.

· عیار سازی را امتحان نمائید. برای اینکار آدرس ip سویچ را از host ها ping کنید.

· آدرسهای MAC کمپیوتر ها را ثبت کنید.

· آدرسهای MAC که سویچ انرا میفهمد، معلوم کنید:

ALSwitch#show mac-address-table

· اختیارات امر Show mac-address-table را مشاهده کنید:

ALSwitch#show mac-address-table ?

· اجرای درست عملیه فوق را تست نمائید:

ALSwitch#show mac-address-table

· برای اینکه پورت E 0/4 صرف یک ادرس MAC را قبول کند، دستور های ذیل را انجام دهید:

ALSwitch(config-if)#switchport mode access

ALSwitch(config-if)#switchport port-security

ALSwitch(config-if)#switchport port-security mac-address sticky

ALSwitch(config-if)#switchport port-security maximum 1

· پورت را طوری عیار سازید تا در صورت مخالفت، خاموش شود:

ALSwitch(config-if)#switchport port-security violation shutdown

اکنون هر کمپیوتر که اول به این پورت وصل شود ، همان آدرس به آدرس Secure همان پورت تبدیل میشود. اگر آدرس دیگر به آن وصل شود پورت کار نمیدهد و Shutdown میگردد.

· پورت را توسط امر no shutdown دوباره فعال سازید.

اداره IOS سویچ:

هدف: گرفتن Backup از سیستم عامل سویچ در سرور tftp و دوباره restore کردن آن به سویچ. برای اینکار طور ذیل عمل کنید:

1. سویچ را به یک PC توسط کیبل های Straight و Roll-over وصل کنید.

2. به سویچ vlan IP بدهید (192.168.1.2/24).

3. به سویچ Gateway بدهید (192.168.1.1).

4. سویچ را عیار نمائید.

5. کمپیوتر را طور عیار نمائید تا برای آدرس IP، ماسک و ماسک از عین Subnet سویچ استفاده کند.

6. عیار سازی را تست کنید.

7. tftp سرور را run کنید.

8. امر copy flash tftp را اجرا نمائید.

نوت: در این اثنا نام فایل منبع خواسته میشود. قبل از اجرای این امر آنرا توسط دستور dir flash: مشاهده کنید. بعد از آن آدرس IP کمپیوتر که TFTP سرور در آن است خواسته میشود. بعد از آن فایل مقصد. و بلاخره فایل IOS را به دایریکتوری که TFTP در آن است کاپی میگردد.

برای کاپی کردن فایل IOS از سرور به سویچ از امر ذیل استفاده شود:

Swithc# copy tftp flash

نوت: فایل IOS دارای توسعه BIN میباشد. در نام فایل حروف خورد و بزرگ فرق میکند.

باز کردن پاسورد فراموش شده:

اگر پاسورد را فراموش نمائیم، آنرا باز کرده میتوانیم.

شبکه را طور ذیل وصل نمائید:

سویچ و host ها را طبق نقشه شبکه عیار نمائید.

ارتباط شبکه را توسط ping تست کنید. آدرس ip سویچ را از host ها ping کنید.

سویچ را خاموش کنید. سویچ را دوباره روشن نموده و دکمه Mode را تا وقت خاموش شدن گروپ STAT محکم بگیرید. جمله ذیل ظاهر میگردد:

C2950 Boot Loader (C2950-HBOOT-M) Version 12.1(11r)EA1, RELEASE SOFTWARE (fc1) Compiled Mon 22-Jul-02 18:57 by antonino WS-C2950-24 starting... Base ethernet MAC Address: 00:0a:b7:72:2b:40 Xmodem file system is available. The system has been interrupted prior to initializing the flash files system

The following commands will initialize the flash files system, and finish loading the operating system software:

flash_init

load_helper

dir flash:

rename flash:config.text flash:config.old

boot

Continue with configuration dialog[y/n] n

امر switch# flash:config.old flash:config.text را جهت تغیر دادن نام فایل عیار سازی تایپ کنید.

فایل عیار سازی را کاپی کنید:

Switch#copy flash:config.text system:running-config

نام فایل source را config.text و destination را Running-config انتخاب کنید.

پاسورد سابقه را طور ذیل تغیر دهید:

ALSwitch#configure terminal

ALSwitch(config)#no enable secret

ALSwitch(config)#enable password Cisco

Switch(config)#enable secret class

ALSwitch(config)#line console 0

ALSwitch(config-line)#password cisco

ALSwitch(config-line)#exit

ALSwitch(config)#line vty 0 15

ALSwitch(config-line)#password cisco

ALSwitch(config-line)#exit

ALSwitch#copy running-config startup-config

امنیت شبکه

Network Security

امنیت شبکه عبارت از پروسه است که در آن یک سرمایه مهم (معلومات) حفظ و حمایت میگردد. هدف از امنیت شبکه حفظ محرمیت معلومات (Confidentiality)، حفظ تمامیت معلومات (Integrity)، و موجودیت معلومات (Availability) است. با در نظرداشت این نقاط تمام شبکه ها باید از تهدیدات حفظ و مصئون باشد. دیزاین نادرست شبکه، عیار سازی نادرست وسائل شبکه و یا بی احتیاطی استفاده کننده گان این تهدیدات را بیشتر میسازد. امنیت شبکه ممکن نتواند صد در صد تامین شود ولی اجرات موثر میتواند این تهدیدات را کم سازد.

امنیت بهتر را به این شکل تعبیر کرده میتوانیم که ساختن دیوار های محکم تا از اشخاص غیر مجاز جلوگیری شود. و ساختن دروازه های کوچک و محفوظ تا از آن اشخاص مجاز داخل شده بتواند.

شبکه های سابقه بسته (Closed Networks) بودند. یا به عبارت دیگر به بیرون ارتباط زیاد نداشته و امنیت آن نسبتا تامین بود. شبکه های امروزی شبکه های باز (Open Network) ، و به شبکه جهانی یا انترنت وصل، و از فوائد آن بهره میگیرد. برقرار ساختن موازنه بین بسته بودن شبکه و باز بودن شبکه کار مشکل خواهد بود. شبکه بسته یک شبکه منزوی بوده ولی امنیت آن بهتر میباشد. شبکه باز به هر طرف دسترسی داشته ولی امنیت آن هر لحظه در خطر است.

یک سیستم باامن باید دارای صفات ذیل باشد:

· استفاده کننده گان صرف کارهای را انجام داده میتواند که اجازه اجرای آنرا دارد.

· استفاده کننده گان صرف معلومات را مورد دسترسی قرار داده میتواند که حق دسترسی به آن را دارند.

· استفاده کننده گان نمیتواند به معلومات، پروگرامها، و یا سیستم کاری ضرر وارد نماید.

دیوار آتش (Fire Wall) از جمله وسائل است که میتواند جهت تامین امنیت شبکه استفاده شود. Fire Wall میتواند به شکل Software و یا Hardware باشد. Fire Wall میتواند موازنه بین باز بودن شبکه و امنیت شبکه را حفظ نماید. Fire Wall در یک شبکه میتواند وظائف ذیل را انجام دهد:

· کشف اشخاص غیر مجاز

· شناسائی استفاده کننده گان

· تعین حقوق استفاده کننده گان

وقتیکه راجع به امنیت شبکه بحث میشود به سه اصطلاح مواجه میشویم:

1. نقاط ضعف (Vulnerability)

2. تهدیدات (Threat)

3. هجوم (Attack)

نقاط ضعف (Vulnerability) عبارت از ضعف است که در هر وسیله شبکه مانند روتر، سویچ، کمپیوتر، سرور و حتی خود وسیله که برای امنیت است، وجود دارد. نقاط ضعف دارای سه مرجع میباشد:

1- ضعف تکنالوژی: مانند ضعف TCP/IP ، ضعف سیستم عامل و ضعف وسائل شبکه.

2- ضعف عیار سازی

3- ضعف پالیسی: اگر استفاده کننده گان به پالیسی تعین شده عمل نکنند، سبب مشکلات در امنیت شبکه میشود.

تهدیدات (Threats) عبارت از کسانی است که همین نقاط ضعف را استفاده میکنند و همیشه کوشش میکند که نقطه ضعف جدید را پیدا کند. Threat همیشه از وسائل، و پروگرامهای مختلف استفاده میکند تا حملات خودرا اجرا کند. معمولا وسائل مورد هدف آنها کمپیوتر ها و سرور ها میباشد.

تهدیدات (Threats) عمده قرار ذیل اند:

تهدید غیر ترکیبی (Unstructured Threats):

اینوع تهدید توسط اشخاص کم مهارت، بااستفاده ازوسائل Hacking از قبیل Shell Script و شکستاندن پاسورد (Password Crackers) به میان می آید.

تهدید ترکیبی (Structured Threats):

اینوع تهدید از Hacker های می آید که بیشتر مهارت دارند. این نوع تهدیدات از طرف کسانی میباشد که نقاط ضعف سیستم را میداند و میتوانند کود مغلق را بنویسد و Script پچیده را تهیه نماید.

تهدیدات خارجی (External Threats):

اینوع تهدیدات از طرف کسانی میباشد که خارج از موسسه قرار دارند.

تهدیدات داخلی (Internal Threats):

اینوع تهدیدات از طرف کسانی میباشند که دسترسی قانونی به سیستم دارند.

به صورت عموم چهار نوع Attack وجود دارد:

1- مشاهده سیستم ((Reconnaissance: مشاهده غیر قانونی سیستم، خدمات سیستم و نقاط ضعف سیستم ((Vulnerabilities. اینوع Attack را بنام جمع آوری معلومات (Information Gathering) نیز یاد میکنند. در بسیاری حالات اینوع Attack قبل از Attack حقیقی (Denial of Service) DoS اجرا میشود. در Attack اجراکننده Attack کوشش میکند تا نقاط ضعف، راه ها و میتود های را جهت اجرای هجوم اصلی پیدا کند.

2- دسترسی غیرقانونی ((Access: دسترسی به سیستم توانائی است که شخص غیر قانونی آنرا بدست آورده میتواند. برای اجرای اینکار به Hack، Script و یا وسائل دیگر ضرورت است تا نقاط ضعف سیستم را بفهمد و بااستفاده از آن وارد سیستم شوند.

3- منع خدمات قانونی Denial of Service (DoS): دراینوع هجوم شخص هجوم کننده عملیات شبکه را از بین برده و خدمات شبکه به استفاده کننده گان شبکه را قطع میکند. این هجوم سیستم را Crash و یا آنرا به حدی آهسته ساخته تا بدون استفاده شود. شکل ساده اینوع هجوم میتواند معلومات را پاک نماید. در اکثر حالات اینوع هجوم در نتیجه اجرای Hack ویا اجرای Script انجام میشود.

4- کرمها، ویروسها و اسپ تراوا (Worms, Viruses, Trojan Horse):

پروگرام های مضر ((Malicious داخل Host گردیده تا سیستم را تخریب نموده ، ویا تولید مثل نموده، و یا مانع اجرای خدمات شبکه شود.

قابل تذکر است که خطر این تهدیدات روز به روز زیاد میشود. ویروس های سابقه در چندین روز و یا چندین هفته میتوانست انتشار کند. امروز این ویروس ها صرف در چند دقیقه میتواند در سر تا سر دنیا منتشر شود. ویروس SLAMMER در جنوری 2003 در مدت کمتر از 10 دقیقه در سر تا سر جهان منتشر شد. نسل آینده اینوع تهدیدات در چند ثانیه محدود منتشر خواهد شد.

شکل ذیل هجوم Reconnaissance را نشان میدهد:

در این هجوم Attacker پاکت های هجومی به چهار وسیله که در شکل نشان داده شده است روان کرده و در جواب حالت On و یا Off بودن آنرا دریافت میکند.

هجوم Reconnaissance متشکل است از:

Packet sniffers
Port scans
Ping sweeps
Internet information queries

هجوم کننده توسط Ping Sweep در شبکه هدف اینرا معلوم میکند که کدام IP ها فعال اند. بعد از آن هجوم کننده به کمک Port Scanner خدمات فعال شبکه را معلوم میکند. بعد از بدست آوردن این معلومات هجوم کننده نوع پروگرام (Application) و نمونه آن و نمونه سیستم عامل را معلوم میکند. بعد از آن میتواند نقاط ضعف سیستم را Exploit کند.

هجوم Access و یا باز کردن پاسورد:در این هجوم Attacker به سیستم داخل میشود که برای داخل شدن به آن پاسورد ندارد. برای انجام این هجوم به اجرای Hack، Script و یا وسائل ضرورت است که توسط آن هجوم کننده نقاط ضعف سیستم را یافته و بعد از آن هجوم خودرا اجرا میکند.

شکل ذیل هجوم Access را نشان میدهد:

پاسورد ها میتواند به کمک چندین میتود باز گردد:

Brute-force attacks,

Trojan horse programs,

IP spoofing,

Packet sniffers

گرچه میتود های Packet Sniffers و IP Spoofing میتواند پاسورد را پیدا کند ولی باز هم باز کردن پاسورد عملیه تکراری میباشد. این عملیات تکراری بنام هجوم Brute Force یاد میشود.

در ذیل دو روش برای محاسبه پاسورد وجود دارد:

Dictionary Cracking:

هاش های پاسورد (Password Hashes) برای تمام کلمات دیکشنری محاسبه گردیده و در مقابل هاش های پاسورد استفاده کننده مقایسه میشود. این یک روش سریع بوده و پاسورد های ساده و آسان را به آسانی پیدا کرده میتواند.

Brute-force:

این روش از مجموعه حروف معین استفاده میکند مثلا 9 حرف وهاش هر پاسورد ممکن را محاسبه میکند. این روش پاسورد را معلوم میکند که تعداد حروف آن به تعداد تعین شده باشد. مشکل عمده این روش اینست که به وقت زیاد ضرورت است.

هجوم Denial of Access:

شکل ذیل هجوم Denial of Access را نشان میدهد:

خطر ویروس ها:

یکی از خطرات ابتدائی که کمپیوتر ها را تهدید میکند خطر کرم ها (Worms)، ویروسها (Viruses) ، و اسپ تراوا (Trojan Horse) میباشد.

شکل ذیل هجوم ویروس ها را نشان میدهد:

کرم ها (Worms) پروگرامی است که خودرا کاپی نموده و حافظه کمپیوتر را میگیرد.

ویروسها (Viruses) پروگرامی است که خودرا به پروگرام دیگر بسته ساخته و کار های غیر مرغوب را در کمپیوتر ها انجام میدهد.

فرق اسپ تراوا با کرمها و ویروسها در اینست که اسپ تراوا در ظاهر پروگرام عادی و بی ضرر معلوم میشود ولی در حقیقت مضر است.

کرم ها یک سیستم را به شکل ذیل ذیر هجوم خود قرار میدهد:

کرم خودرا در سیستم نصب میکند.

بعد از رسیدن به سیستم، کرم خودرا کاپی ساخته و اهداف جدید را برای خود انتخاب میکند.

بعد از ملوث کردن وسیله به کرم، هجوم کننده دارای دسترسی به سیستم گردیده و معمولا به استفاده کننده صاحب امتیاز سیستم تبدیل میشود.

ویروس ها برای انتقال از یک سیستم به سیستم دیگر به وکتور (Vector) ضرورت دارد. وکتور میتواند یک سند ورد (MS-Word Document) باشد، یک پیغام E-mail باشد و یا یک پروگرام قابل اجرا باشد. فرق عمده بین ویروس و کرم در اینست که برای انتقال ویروس از یک سیستم به سیستم دیگر به دخالت انسان ضرورت است.

ازبین بردن ویروسها:

بهترین راه برای حفاظت سیستم از ویروسها وقایه سیستم است. ویروسها از طریق دیسکها، CD ها ، حافظه فلش (Flash Memory) و یا از طریق شبکه محلی و یاانترنت داخل سیستم میگردد. برای وقایه سیستم از ویروسها این وسائل قبل از استفاده آن توسط پروگرامهای ضد ویروس (Anti Virus Software) باید تست شود.

پروگرامهای مختلف ضد ویروس در مارکیت وجود دارد. بعضی از این پروگرامها قرار ذیل اند:

Norton Anti Virus

MCafee Anti Virus

Anti Virus XP

ما در اینجا طرز استفاده از Anti Virus XP را مورد بحث قرار میدهیم:

صفحه اصلی Anti Virus XP قرار ذیل است:

طوریکه مشاهده میگردد صفحه اصلی دارای سه قسمت است:

· قسمت دایریکتوری ها

· قسمت Icon ها

· قسمت مینوها

قسمت دایریکتوری ها: دایریکتوری / دایریکتوری های که میخواهیم ویروس را در آن جستجو نمائیم، آنرا در همین قسمت انتخاب میکنیم. بعد از آن وقتیکه بالای Icon پالیدن کلیک نمائیم ، دایریکتوری های انتخاب شده جهت یافتن و از بین بردن ویروس ها پالیده میشود.

قسمت Icon ها: در این قسمت شش Icon وجود دارد که هر Icon دارای وظیفه مشخص میباشد. این Icon ها قرار ذیل میباشد:

Icon پالیدن (Icon Scan): از طرف چپ اولین Icon عبارت از Icon پالیدن است. شکل این Icon قرار ذیل است:

هر گاه بالای این Icon کلیک نمائیم عملیه پالیدن ویروسها در دیسک ودایریکتوری های انتخاب شده آغاذ میگردد.

وقتیکه بالای این Icon کلیک نمائید، باکس ذیل که نشان دهنده جریان عملیه پالیدن است نشان داده میشود. این عملیه ممکن است چندین ثانیه و یا چندین دقیقه ادامه داشته باشد. اگر خواسته باشیدعملیه پالیدن را توقف دهید، بالای دکمه Stop کلیک نمائید.

در ختم عملیه راپوراین عملیه نشان داده میشود. این راپور وقت که عملیه پالیدن ویروسها آنرا گرفته، تعدادفایلهای پالیده شده، تعداد فایلهای که ملوث به ویروس بوده، و غیره معلومات مفید را نشان میدهد.

Icon عیار سازی Scan: باستفاده از این Icon ، طرز اجرای عملیه پالیدن ویروسها را عیار ساخته میتوانیم. صفحه که در اثر کلیک نمودن با این Icon ظاهر میگردد دارای اختیارات گوناگون میباشد که از طریق آن میتوانیم عملیه پالیدن ویروسها را طبق ضرورت عیار نمائیم. شکل این Icon قرار ذیل است:

Icon راپور: هر گاه بالای این Icon کلیک شود آخرین فایل راپور را نشان میدهد. بعد از اینکه شما Anti Virus را جهت پالیدن ویروس ها اجرا میکنید راپور این عملیه در یک فایل ذخیره میشود که بنام فایل راپور یاد میشود. برای مشاهده همان فایل میتوانید بالای این Icon کلیک نمائید. شکل Icon راپور قرار ذیل میباشد:

Icon عیار سازی وقت (Scheduler): پروگرام Anti Virus را میتوانیم طور عیار نمائیم تا در اوقات معین به شکل اتومات اجرا شود. مثلا میتوانیم آنرا طور عیار سازیم تا هر روز ساعت 12:30 روز تمام درایف ها را جهت ویروس جستجو نماید. این Icon دارای شکل ذیل میباشد:

برای اینکه وقت اجرای Anti Virus را عیار نمائیم، طور ذیل عمل مینمائیم:

1. بالای Icon عیار سازی وقت کلیک کنید. ویندو ذیل ظاهر میگردد:

2. در این ویندو بالای دکمه Insert کلیک کنید ویا از مینوی Event بالای Insert کلیک کنید. ویندو ذیل ظاهر میگردد:

3. اکنون جهت تعین نمودن وقت بالای دکمه Schedule کلیک کنید تا ویندو ذیل ظاهر گردد:

4. اکنون بااستفاده از باکس های Frequency و Time وقت و زمان اجرای Anti Virus را تعین کنید. در ویندو فوق اجرای اتومات Anti Virus روزانه به ساعت 12:30 عیار گردیده است.

آیکن Internet Update: پروگرامهای Anti Virus صرف ویروسهای را از بین برده میتواند که همان ویروس برایش از قبل معرفی گردیده باشد. از همین سبب پروگرامهای ضد ویروس (Anti Virus) همیشه بعد از یک مدت (ممکن یک هفته، یک ماه و یا چند ماه بعد) تغیر گردیده و ویروسهای که جدیدا شناخته شده به پروگرام معرفی میگردد. وقتیکه پروگرام ضد ویروس را در کمپیوتر خود انستال میکنیم باید بعد از یک مدت آنرا Update نمائیم. Update پروگرام از طریق انترنت صورت میگیرد فلهذا کمپیوتر شما باید به انترنت وصل باشد.

این Icon دارای شکل ذیل میباشد:

Icon معرفی ویروسها (Recognition List):

اگر خواسته باشیم لست ویروسهای را مشاهده کنیم که همین پروگرام ضد ویروس آنرا از بین برده میتواند، از همین Icon استفاده میکنیم. شکل این Icon قرار ذیل است:

بعد از کلیک نمودن بالای این Icon ویندو ذیل ظاهر میگردد:

دیوار آتش شبکه

Network Fire Wall

بهترین وسیله شناخته شده برای امنیت شبکه دیوار آتش (Fire Wall) است. در اصطلاح مروج ، دیوار آتش عبارت از جداکننده است که از مواد ضد آتش ساخته شده و مانع گسترش آتش از یک قسمت خانه به قسمت دیگر آن میشود. و در اصطلاح شبکه کمپیوتری دیوار آتش عبارت از سیستم ویا مجموعه از سیستم های است که در بین شبکه ها پالیسی کنترول دسترسی را بوجود میاورد. دیوار های آتش نقل و انتقال Data عبوری بین شبکه ها را کنترول میکند. دیوار آتش در سرحد بین شبکه قرار میگیرد.

دیوار های آتش (Fire Walls) به سه نوع است:

دیوار آتش به اساس وسیله (Appliance-based Fire wall):

وسیله یا پرزه که به منظور دیوار آتشی ساخته شده است.

دیوار آتش به اساس سرور (Server-based Fire wall):

اینوع دیوار آتش دارای پروگرامی است که زیر سیستم عامل شبکه مانند یونیکس، ویندوز NT، وغیره باشد.

دیوار آتش متکامل (Integrated Fire wall):

عبارت از دیوار آتش است که بااستفاده از اضافه ساختن وظیفه دیوار آتش، به یک وسیله موجود بوجود آورده میشود.

دیوار آتش PIX سیسکو

Cisco PIX Fire Wall

دیوار آتش سیسکو دارای مادل های ذیل است:

PIX 501، PIX 506، PIX 515، PIX 525، و PIX 535 . مادل های شماره بالا وظائف بیشتر را انجام میدهد.

این دیوار های آتش که ساخت سیسکو است، دارای فعالیت های ذیل میباشد:

· بررسی پروگرامها وپروتوکولها

· پشتیبانی VPN

· کشف و مانع شدن مهاجمین

PIX مادل 525: این مادل PIX برای امنیت شبکه متوسط و بزرگ استفده شده میتواند. دارای انترفس های Ethernet است. میتواند تا 25 VLAN را پشتیبانی کند. شکل ذیل PIX مادل 525 را نشان میدهد.

ارتباط استفاده کننده با دیوار آتش:

دیوار آتش سیسکو مانند سویچ و روتر از طریق پورت Console و به کمک پروگرام Hyper Terminal بااستفاده از مانیتور، موس و صفحه کلید کمپیوتر مورد دسترسی قرار گرفته میتواند.

این ارتباط دارای چهار حالت میباشد:

· حالت غیر امتیازی (Unprivileged Mode)

· حالت امتیازی (Privileged Mode)

· حالت عیار سازی (Configuration Mode)

· حالت بررسی (Monitor Mode)

حالت های غیر امتیازی، امتیازی و عیار سازی مشابه به حالتهای روتر بوده که قبلا آنرا مطالعه نموده ایم. در حالت بررسی (Monitor Mode) استفاده کننده میتوانند سیستم عامل را تغیر و یا پاسورد فراموش شده را باز نماید.

عیار سازی دیوار آتش PIX:

در اثنای عیار سازی دیوار آتش، اوامر ذیل را باید به خاطر داشته باشیم. این اوامرمشابه به اوامر عیار سازی روتر میباشد:

امر enable، enable password (البته این پاسورد مرموز میباشد و توسط امر show enable password نشان داده میشود ولی خوانده شده نمیتواند)، configure terminal، help، hostname، ip address، interface.

لیول امنیتی (Security Level)

لیول امنیتی حالت امنیت بودن و محفوظ بودن انترفس ها را نشان میدهد. اگر لیول امنیتی دارای شماره بلند باشد، همان انترفس بیشتر باامن و محفوظ میباشد.

قانون اولی اینست که یک انترفس دارای شماره بلند میتواند یک انترفس دارای شماره پائین را مورد دسترسی قرار دهد. ولی انترفس شماره پائین نمیتواند بدون لست کنترولی(Access List) انترفس شماره بالا را مورد دسترسی قرار دهد. شماره انترفس میتواند از صفر تا صد باشد. این قوانین طور ذیل است:

· تمام ترافیک از انترفس شماره بالا میتواند به طرف انترفس شماره پائین عبور نماید. البته لست های کنترولی میتواند این ترافیک را محدود سازد.

· تمام پاکت های که از انترفس شماره پائین به طرف انترفس شماره بالا میرود، گرفته نشده بلکه Drop میگردد. باز هم لست های کنترولی میتواند این محدودیت را از بین ببرد.

· اگر دو انترفس دارای عین شماره باشد، بین آنها ترافیک عبور و مرور کرده نمیتواند.

بعضی اوامر عیار سازی:

امر nameif: توسط این امر میتوانیم به انترفس ها نام دهیم.

امر ip address:

توسط این امر به انترفس ها آدرس ip داده میتوانیم. امر clear ip آدرس های ip را از بین میبرد.

امر ip address dhcp:

اگر خواسته باشیم تا به انترفس های PIX از طریق سرور DHCP آدرسهای IP بدهیم از امر IP address dhcp استفاده میکنیم.

امر security level:

توسط این امر لیول امنیتی انترفسها را تعین کرده میتوانیم. البته بدون انترفسهای inside و outside که این دو نوع انترفس دارای لیول امنیتی از قبل تعین شده میباشد. لیول امنیتی انترفس inside شماره 100 و از انترفس outside شماره 0 میباشد.

درحالت عادی انترفسهای که دارای عین شماره امنیتی اند باهم ارتباط گرفته نمیتواند. اگر خواسته باشیم تا این انترفسها باهم ارتباط گرفته بتواند، از امر same-security-traffic استفاده میکنیم.

امر speed:

توسط این امر سرعت یک انترفس را تعین کرده میتوانیم. جدول ذیل پارامتر های این امر را نشان میدهد:

امر duplex:

توسط این امر duplex انترفس را تعین کرده میتوانیم. جدول ذیل پارامتر های duplex را نشان میدهد.

ترجمه آدرسهای شبکه (NAT) یا Network Address Translation:

NAT آدرسهای داخلی که در عقب PIX است مخفی نگاه میکند. NAT این وظیفه را با ترجمه کردن این آدرسها قبل از فرستادن پاکت به طرف شبکه بیرونی انجام میدهد. NAT در PIX توسط اوامر nat و global اجرا میشود.

امر nat-control:

توسط این امر عملیه NAT فعال میشود. اگر عملیه NAT فعال نباشد، تنها آدرسهای IP که ضرورت به حمایت دارد قانون NAT بالای آن تطبیق میشود. ولی بعد از اینکه NAT توسط امر nat-control فعال شود تمام پاکت ها که به PIX می آید ضرورت به قوانین NAT دارد. در این صورت باید آدرسهای داخلی مخفی شود.

امر nat:

توسط این امر ترجمه یک یا چند آدرس ip تعین شده میتواند. این امر دارای دو جز هستند: جز اول عبارت از id-nat است که شماره است از 1 تا 2147483647 و وظیفه آن مشخص ساختن Host است برای ترجمه دینامیکی. آدرسهای دینامیکی از pool که توسط دستور global تعین گردیده است گرفته میشود.

مثال:

Nat (inside) 1 10.0.0.0 255.255.255.0

توسط این امر تمام ترافیک بیرونی که از شبکه 10.0.0.0 باشد، میتواند از PIX به کمک ترجمه عبور نماید.

Nat (inside) 1 10.0.0.11 255.255.255.255

این امر به مفهوم اینست که تنها ترافیک که از کمپیوتر 10.0.0.11 به PIX می آید ترجمه میشود.

امر global:

برای اینکه آدرسهای داخلی توسط NAT ترجمه شود باید pool از آدرسها تعریف شود. در PIX میتوانیم بیشتر از یک pool را عیار سازیم. ترجمه هر آدرس شبکه بیرونی همرای nat-id بسته است. و هر pool هم دارای nat-id مربوطه است. PIX به کمک nat-id پاکت بیرونی pool که از آن باید ترجمه صورت گیرد تعین میکند. Nat-id پاکت بیرونی باید همرای nat-id که همرای pool است یکی باشد.

در شکل فوق کمپیوتر 10.0.0.11 میخواهد به بیرون ارتباط بگیرد. Nat-id پاکت که بیرون شود 1 است. همچنین pool ، 192.168.0.20-254 هم دارای nat-id 1 است. PIX آدرس IP 192.168.0.20 را به پاکت میدهد.

امر route:

بااستفاده از این امر میتوانیم به یک انترفس راه ثابت ((Static Route را معرفی نمائیم. اگرخواسته باشیم تا default route راتوسط این امر تعین کنیم، آدرس ip و ماسک را 0.0.0.0 میسازیم.

امر name:

توسط امر name میتوانیم نامها را به آدرسهای ip معرفی نمائیم. بعد از آن میتوانیم از نامها به عوض آدرسهای ip در اثنای عیار سازی PIX استفاده کنیم. توسط امر clear names دوباره این نامها را پاک کرده میتوانیم.

تست نمودن عیارسازی PIX:

بعد از عیار ساختن PIX ، مطمئن شدن از درست بودن عیار سازی ضروری میباشد. اوامر وجود دارد که به کمک آن میتوانیم عیار سازی را مشاهده نمائیم. یکی از این اوامر امر show میباشد.

امر show:

توسط این امر عیار سازی PIX را تست کرده میتوانیم. این امر نظر معلومات عیار سازی را طبق پارامتر های که همرای این امر استفاده میشود، نشان میدهد. بعضی از این پارامتر ها قرار ذیل اند:

Show memory: این امر مقدار مجموعی ، مقدار استفاده شده و مقدار خالی حافظه فزیکی را نشان میدهد.

Show cpu usage: این امر فیصدی مصروف بودن CPU را نشان میدهد.

Show version: این امر نمونه سیستم عامل PIX ، نوع پراسسر، نوع حافظه فلش، نمونه بایوس، کلید فعال ساختن، شماره مسلسل وغیره معلومات را نشان میدهد.

Show ip address: آدرس IP انترفس را نشان میدهد.

Show interface: معلومات راجع به انترفس را نشان میدهد.

Show name if: این امر انترفس های نامگذاری شده را نشان میدهد. شکل ذیل دو انترفس که دارای نامهای default اند( inside و outside) نشان میدهد. انترفس inside دارای لیول امنیتی 100 و انترفس outside دارای لیول امنیتی 0 است.

امر ping: توسط این امر ارتباط PIX را تست کرده میتوانیم.

امر clock:

این امر برای عیار سازی وقت PIX استفاده میشود. ساعت توسط بطری تغذیه میشود. PIX پیغامهای SysLog را جهت ثبت حادثات سیستم استفاده میکند. امر logging timestamp به این پیغامها وقت میدهد. توسط show clock وقت را مشاهده کرده میتوانیم.

Hacker: شخص ماهر و کنجکاو که در امور کمپیوتر مهارت زیاد دارد.

Cracker: Hacker مضر

Gray hats: اشخاص مهاجم

شبکه TCP/IP از راه های مختلف باامن شده میتواند. بعضی از این راه ها قرار ذیل است:

Application Layer Security

Secure Socket Layer (SSL)

IP Security

Application Layer Security:

چون TCP/IP بدون امنیت بوده پس خود Application ها باید دارای امنیت باشد.

Secure Socket Layer (SSL):

----------------------------

پایان قسمت اول

Science Academic Research of Afghan Brothers

شبکه های کمپیوتری